بستن فهرست

آیا تا به حال به این فکر کردین که ردپای شما در کجا های دنیای دیجیتال مونده ؟ آیا می دونید ردیابی کاربران اینترنت و نظارت بر فعالیت ها و اطلاعات شخصی شون چطوری انجام میشه ؟ من در این پست می خوام مسائلی رو خدمت تون بگم که شاید تا به حال بهش فکر نکرده باشین . گول زرق و برق دنیای تکنولوژی رو نخورید تا زندگی آروم تری داشته باشید ! رد پای شما در بسیاری از جاهای اینترنت باقی می مونه و در ۱۰۰ درصد مارد به هیچ وجه راه فراری هم وجود نداره . من نمی خوام بترسونم تون اما لازمه که هشدار بدم موقع کار کردن با اینترنت بیشتر حواس تون رو جمع کنید .

ردیابی کاربران اینترنت توسط شرکت های ISP

شرکت های خدمات دهنده اینترنت یا ISP ها ، می تونن تمام فعالیت های شما رو زیر نظر بگیرن . تک تک صفحاتی که دیدین ، عکس ها ، فیلم ها ، دانلود ها و … . تقریبا چیزی وجود نداره که از چشم ISP ها پنهان بمونه . بعضی از کاربران تصور میکنن که اگه از نرم افزار های تغییر IP استفاده کنن دیگه کسی نمی تونه رد شونو پیدا کنه اما این تصور کاملا غلطه ! لازم به یادآوریه که یکی از مهم ترین روش های ردیابی کاربران توسط قوه قضاییه ، استفاده از اطلاعات کاملا دسته بندی شده ISP هاست . طبق بند ۳۲ و ۳۳ قانون جرایم رایانه ای – فصل دوم – ادله جرایم الکترونیکی – مبحث اول – نگهداری داده ها :

ماده (۳۲) ارائه دهندگان خدمات دسترسی موظفند داده ای ترافیک را حداقل تا شش ماه پس از ایجاد و اطلاعات کاربران را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک نگهداری کنند.

تبصره ۱ـ داده ترافیک هرگونه داده ای است که سیستم های رایانه ای در زنجیره ارتباطات رایانه ای و مخابراتی تولید می‌کنند تا امکان ردیابی آنها از مبداء تا مقصد وجود داشته باشد. این داده ها شامل اطلاعاتی از قبیل مبداء، مسیر، تاریخ، زمان، مدت و حجم ارتباط و نوع خدمات مربوطه می شود.

آموزش زبان انگلیسی علم فردا

  • یه بار برای همیشه تلفظ انگلیسی رو یاد بگیر!
  • ■ آموزش گرامر انگلیسی از صفر تا صد!
  • ■ آموزش مکالمه انگلیسی درباره موضوعات کاربردی
  • ■ مبتنی بر انگلیسی امریکایی!
  • ■ بیش از 45 ساعت ویدیو آموزشی!!!
اطلاعات بیشتر + نمونه درس

تبصره ۲ـ اطلاعات کاربر هرگونه اطلاعات راجع به کاربر خدمات دسترسی‌ از قبیل نوع خدمات، امکانات فنی مورد استفاده و مدت زمان آن، هویت،‌ آدرس جغرافیایی یا پستی یا IP، شماره تلفن و سایر مشخصات فردی اوست.

ماده (۳۳) ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی داخلی موظفند اطلاعات کاربران خود را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک و محتوای ذخیره شده و داده ترافیک حاصل از تغییرات ایجاد شده را حداقل تا پانزده روز نگهداری کنند.

بنابراین مراقب رفتار ها و فعالیت های اینترنتی تون باشید و کلا فکر در رفتن از قانون رو از ذهن تون بیرون کنید .

ردیابی کاربران اینترنت توسط موتور های جستجو مانند گوگل

ردیابی کاربران اینترنت توسط موتور های جستجو

ردیابی کاربران اینترنت توسط موتور های جستجو

تا حالا به این فکر کردین که چرا موتور های جستجو خدمات رایگان ارائه میدن ؟ آیا می دونید هزینه های مربوط به سرور و کارمندای یک شرکت موتور جستجوی اینترنتی چقدره ؟ موتور های جستجو ساختار بسیار پیچیده ای دارن اما همه این پردازش ها با سرعت باور نکردنی انجام میشه . وقتی یه فایل رو در لپ تاپ خودتون جستجو می کنید ، چقدر طول میکشه تا ویندوز پیداش کنه ؟ تازه این فقط یک نفر داره با این لپ تاپ کار میکنه . در هر لحظه چند صد میلیون نفر در دنیا دارن تو گوگل جستجو میکنن و گوگل بدون هیچ وقفه ای پاسخ همه این کاربران رو میده . به نظر تون عجیب نیست ؟ می دونید سرور های گوگل چقدر قدرتمند هستن ؟ به نظر شما چرا این خدمات رایگانه ؟ آیا درآمد تبلیغات در گوگل انقدر زیاده که هم مخارج گوگل رو تامین کنه و هم سودآوری داشته باشه ؟ بخش زیادی از درآمد گوگل از طریق آژانس امنیت ملی امریکا NSA تامین میشه . چی از این بهتر که بدونید مردم دنیا دارن به چی فکر می کنن و دنبال چی هستن ؟ بهترین روش برای جمع آوری اطلاعات جامع درباره افکار عمومی دنیا ، موتور های جستجو هستن . شرکت های گوگل ، یاهو ، مایکروسافت ، Baidu و همه موتور های جستجو با هدف جمع آوری و فروش اطلاعات کاربران اینترنتی راه اندازی میشن .

ردیابی کاربران اینترنت توسط نرم افزارهای مرورگر وب

نرم افزار های مرورگر اینترنت می توانند کاربران اینترنت را ردیابی کنند

نرم افزار های مرورگر اینترنت می توانند کاربران اینترنت را ردیابی کنند

ساخت یک مرورگر اینترنتی کار ساده ای نیست . برنامه نویسی مرورگر های اینترنتی بسیار پیچیده است و فقط یک تیم کار بلد و حرفه ای از پسش بر میاد . شرکت هایی مثه گوگل برای به دست آوردن این اطلاعات سرمایه گذاری های بزرگ تری میکنن . شرکت گوگل در سپتمبر ۲۰۰۸ نرم افزار مروگر Google Chrome رو منتشر کرد . گوگل کروم برای سیستم عامل ویندوز ، لینوکس ، OSX ، iOS و اندروید منتشر شده . ساخت یک نرم افزار مرورگر اونم برای چند پلتفروم مختلف کار بسیار پیچیده و پر هزینه ایه . مروگر گوگل کروم یکی از بهترین مرورگر ها دنیاست . واقعا چرا باید یک نرم افزار به این قدرتمندی رایگان باشه ؟ مرورگر ها علاوه بر اینکه می تونن کلمات کلیدی که توسط کاربران جستجو میشن رو ذخیره کنن ، می تونن اطلاعات شخصی داخل دستگاه کاربر ( لپ تاپ ، موبایل ، تبلت و … ) رو هم ذخیره و به سرور شرکت سازنده ارسال کنن . من توصیه میکنم از مرورگر های متن باز open source مثه Firefox  استفاده کنید . نرم افزار های Open source نمی تونن جاسوسی کنن اما نرم افزار های رایگان دقیقا با هدف جمع آوری اطلاعات ساخته میشن . توضیح این مسئله مفصله و در پست جداگانه ای می نویسم .

ردیابی کاربران از طریق سرویس های ایمیل

سرویس دهنده های ایمیل روی اطلاعات کاربران نظارت دارند

سرویس دهنده های ایمیل روی اطلاعات کاربران نظارت دارند

خیلی از سرویس های ایمیل رایگان هستن . راه اندازی و نگهداری این سرویس ها هزینه های سرسام آوری داره . روزی چنتا ایمیل می فرستید ؟ خیلی از کاربران فایل هایی رو در ایمیل هاشون ضمیمه میکنن تا برای دیگران ارسال کنن . تمام این اطلاعات ( فایل ها و پیام ها و … ) همه شون روی سرور های شرکت سرویس دهنده ایمیل ذخیره میشه . سرویس هایی مثه یاهو و جی میل و … اطلاعات سیار محرمانه ای رو جا به جا کردن . خب طبیعیه که هیچکس نمی تونه از سود فروش این اطلاعات صرف نظر کنه .

ردیابی کاربران اینترنت در شبکه های اجتماعی

ردیابی کاربران اینترنت در شبکه های اجتماعی

ردیابی کاربران اینترنت در شبکه های اجتماعی

در پست « فیس بوک خطرناک است ! » به خطرات شبکه های اجتماعی و نقض حریم خصوصی افراد توسط این شرکت ها اشاره کردم . شبکه های اجتماعی فقط و فقط با هدف جمع اوری اطلاعات ساخته میشن . الان شبکه های اجتماعی موبایلی خیلی مد شده و تقریبا کسی نیست که در این سیستم ها عضو نباشه . شرکتهای سازنده این شبکه های اجتماعی مثه Whatsapp میگن که اطلاعات تون امنه ! این شرکت ها خودشون دزد اطلاعاتن و اونوقت میان میگن اطلاعات تون پیش ما امنه . واقعا خنده داره . شبکه های اجتماعی این امکان رو فراهم میکنن تا شما با افراد مختلف دوست بشید و اونوقت تمام روابط تون رو تحت نظارت میگیرن . همه این اطلاعات توسط تکنولوژی های نرم افزاری جمع آوری و تجزیه و تحلیل میشه و اصلا نیازی به کارمند نیست .  اتاق فکر شرکت های شبکه های اجتماعی مثه اینستاگرام ، واتس اپ ، وایبر ، تانگو و … قدرت تجزیه و تحلیل بالایی دارن و خیلی خوب می دونن چیکار کنن تا مردم مثه بچه های دو ساله همه تفکرات شون رو بروز بدن . متاسفانه این چند وقته اخیر یه عده آدم بی فکر بدون هیچ تجزیه و تحلیلی و کاملا از روی احساسات میان مطالبی رو به اشتراک میذارنو اصلا به این فکر نیمکنن ریشه ی این مطالب سیاسی و فرهنگی کجاست ! تا حالا فکر کردین که چه کسی برای اولین بار این مطالب رو می نویسه ؟ آیا به این فکر میکنید که هر کسی که این مطلب رو با دیگران به اشتراک میذاره در واقع داره یه جوری اون مطلب رو تایید میکنه و به همه میگه « من اینجوری فکر میکنم … » . به این هم فکر کنید که این فاز شبه روشنفکری شاید به نفع شما تموم نشه !

 ردیابی کاربران توسط شرکت های اوپراتور تلفن همراه

البته دیگه الان همه می دونن که تمام SMS های شما به مدت ۶ ماه در بانک اطلاعاتی اوپراور های تلفن همراه ذخیره میشه و یکی از روش های اثبات جرم و ردیابی کاربران ، مشاهده گزارش کامل SMS هاست . علاوه بر این شرکت های ارائه دهنده سرویس تلفن همراه ، اینترنت ۳G هم ارائه میدن و در واقع ISP هم هستن و اجازه ذخیره سازی و ردیابی کاربران اینترنت رو دارن ( البته فقط با حکم قاضی و بنا به درخواست قوه قضاییه ) .

دوستان خواهش می کنم در دنیای دیجیتال دست به هر کاری نزنید . قوانین کشور رو بخونید تا از روی نا آگاهی دچار دردسر نشید . ردیابی کاربران اینترنت و موبایل برای دولت کار بسیار ساده ایه . من همه این حرف ها رو زدم تا به ارتقا سطح فرهنگ استفاده از تکنولوژی در کشور مون کمک کوچیکی کرده باشم .

به نظر شما تکنولوژی های ارتباطی به خصوص اینترنت به نفع انسان ها بوده یا به ضرر شون ؟ تکنولوژی به ما آرامش داده یا ما رو بیشتر تحت فشار استرس و نگرانی قرار میده ؟

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

  • سرویس Google Analytics برای ایران آزاد شد !امروز برای وب مستر های ایرانی خبر بسیار خوبی دارم  . سرویس Google Analytics برای ایرانی های آزاد شد ! در ادامه جزئیات رفع تحریم گوگل انلیتیکس رو خدمت تون توضیح میدم ؛ توصیه میکنم حتی اگر وب سایت هم ندارید حتما این پست کوتاه رو بخونید . سرویس Google…
  • ماشین زمان گوگل ؛ قابلیت جدید نقشه گوگل Google mapsنقشه گوگل انقدر کامله که همه کم و بیش مجبورن ازش استفاده کنن . تا امروز گوگل روی سرویس Google Maps خیلی کار کرده و هر روز دست به خلاقیت جدیدی میزنه . این بار گوگل حرکت جالبی کرده تا کاربرا رو بیشتر از گذشته مجذوب سرویس Google Maps کنه…
  • گوگل 217 حق امتیاز را از IBM می خرد  عصر عصر خرید شرکت های کوچک  و امتیازات آنها توسط شرکت های بزرگ است و هر چند وقت یکبار از این دست خبرها رو در حوزه تکنولوژی شاهد هستیم . فکر می کنم گوگل بیشترین خرید و سرمایه گذاری رو در این چند سال اخیر داشته و این بار…
  • گوگل در حال تست سرویس ویدیو چت پزشکان و بیمارانتو این چند روزه مطالب زیادی منتشر شد مبنی بر اینکه گوگل داره یه سرویس ویدیو چت بین پزشکان و بیماران رو آزمایش کنه . دقیقا هر چی که تو بچگی مون تو کارتونا میدیم الان گوگل داره انجام میده . البته این خبر فعلا در حد شایعه است اما…

آموزش زبان انگلیسی علم فردا

همین الان شروع کن!
  • یه بار برای همیشه تلفظ انگلیسی رو یاد بگیر!
  • ■ آموزش گرامر انگلیسی از صفر تا صد!
  • ■ آموزش مکالمه انگلیسی درباره موضوعات کاربردی
  • ■ مبتنی بر انگلیسی امریکایی!
  • ■ بیش از 45 ساعت ویدیو آموزشی!!!
اطلاعات بیشتر + نمونه درس
دسته بندی
موضوعات مرتبط
ابراهیم درویش

من ابراهیم درویش هستم بلاگر تکتولوژی و مدرس زبان انگلیسی. در حال حاضر در استانبول (ترکیه) زندگی میکنم. نرم افزار خوندم و تخصص اصلیم برنامه نویسی وبه ؛ البته کمی هم برنامه نویسی اندروید بلدم. تقریبا از سال 1383 فعالیتم رو تو اینترنت شروع کردم. به زبان های ترکی استانبولی و اسپانیایی هم آشنایی دارم.

حمایت از علم فردا

نوشتن مطالب آموزشی به زبان ساده و قابل فهم برای همه ، کار بسیار سختیه . از طرفی ، نگهداری یک وب سایت آموزشی خرج داره ! اگر براتون امکان داره لطفا با پرداخت مبلغ کمی در هزینه های سایت سهیم باشید تا ما هم بتونیم با خیال راحت براتون بنویسیم و به سوال ها تون پاسخ بدیم . حمایت مالی از علم فردا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی *

102 دیدگاه

  • سلام

    از اینترنت خانگی مبین نت استفاده میکنم

    اگه بخوام بفهمم تا الان داخل چه سایت هایی رفتم

    از کجا میتونم متوجه بشم راهی داره

    با پشتیبانی مبین نت چت کردم ازش سوال کردم گفت با دسترسی هایی که من دارم اطلاعاتی از شما ندارم

    واسه سیم کارت ها هم راهنمایی کنید

    با تشکر

  • سلام روز بخیر ممنون میشم پاسخگو باشید
    شخصی با یکی از افرادی ک تو مخابرات یا isp مشغول فعالیته دوسته و برای کارایی ک براش انجام میده پول میده اون شخص تمام اطلاعات تماس و سیم کارت و برنامه هامو دراورده و ب اون فرد داده ،چ جوری میتونم ازین فرد شکایت کنم و پیداش کنم ؟؟اینک مشخص میشه ک کدوم سرور وارد اطلاعات من شده و اون فردی ک داره پول میگیره و اینکارو میکنه پیدا کرد
    چجوری و کجا باید برم شکایت کنم ؟؟؟توروخدا بهم بگید

  • من قبلا یکی رو دوست داشتم .پیام براش میفرستم از طریق ایمیل .ایا شماره ام مشخص میشه .یا اینکه جایی تدریس میکنه واز طریق سایتی معلم خصوصی هم هست .من میرم تو سایت وکلی ازش تعریف میکنم که به دیگران به عنوان مدرس درس بده .میخواستم ببینم تو سایت شماره ام مشخصه ؟ ممنون .

    • خیر شماره تون مشخص نیست اما IP تون ثبت میشه. مشکلی پیش نمیاد. ردیابی کاربر زمانی اهمیت پیدا میکنه که سیستم قضایی دنبال طرف باشه نه این جور چیزا!

  • مجتبی 16 تیر 1401

    باسلام،دوستان عزیز شرکتهای شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام،واتساپ،فیسبوک و غیره مگه چقدر کارمند دارند اصلا ما میگیم هر شرکت یک میلیون کارمند داره و تمام کارمندا به صورت ۲۴ساعته دارن اطلاعات کاربرانشون رو رصد میکنن،اول اینکه مطمئنا هر شبکه اجتماعی ده ها میلیون کاربر داره که امکان نداره بتونن همه رو رصد کنن،یه خورده فکر کنین،بله رایگانه،خوب اگه به ایرانیا بود،مثلا وقتی که بابت ساخت یه بازی مضخرف که هیچ جذابیتی هم نداره بدرد هم نمیخوره داره بابت نصب کردنش پول میگیره،منظورم اینه که اگه این اپلیکیشن ها رو یه ایرانی ساخته بود میبایست در قبال نصب کردنش ماهیانه کلی پول بدیم،بعدش یه کشور خارجی چکار داره به من که این سر دنیا هستم و چی رو به چه کسی ارسال میکنم خخخخ تازه هرچی هم ذخیره بکنن نهایتا یک ماه بعد خودکار پاک میشه

  • من به نظرم تکنولوژی خوبه و اصلا ایمیل نمی دم ولی خب از واستاپ و اینا استفاده می کنم اینا هم شنیده بودم ممنون

  • سلام ، من در المان زندگی میکنم و هر چی اینترنت و ای پی گوشیم رو عوض میکنم بازم من رو پیدا میکنند و دائما تمام اطلاعات خرجی ها کنترل میشه ،نه فکر کنین مسائل سیاسی بلکه تمام مسائل اولیه زندگی هم کنترل میشه چون به شدت حسود و پدر سوخته و نازی و دشمن خارجی ها هستن و فقط نگاه میکنن ببینن کی فامیلیش خارجیه دیگه کار اون خانواده تمومه

  • سلام آقای درویش خسته نباشید ببخشید من از شما یه سوال داشتم داشتم اونم این بود که فعالیت هایی که ما در اینترنت انجام میدیم منظورم تو سایت ها از عکس و فیلم ‌‌‌‌‌‌‌دانلودها که همگی در ISP ذخیره میشن آیا همشون تا آخر ضبط میشم یا یه زمان خاصی داره منظورم فقط تا اون زمان ذخیره میشه و بعد خودکار حذف میشه. خیلی سوال واجبیه اگه پاسخ بدید ممنون میشم

  • سلام – برای ممانعت از جاسوسی شرکت های ارائه دهنده اینترنت راهکاری داری 24 ساعته روی مانیتور میخابند نمیشه تکون خورد

  • این اطلاعات تا چه مدت ذخیره میشه

  • یه سوال داشتم ایا سایت هایی که تو اینترنت میریم رو مخابرات ثبت میکنه؟
    اگه اره چه جوری میشه پاکشون کرد؟

  • عزرائیل 08 شهریور 1399

    مرورگرها رمز گذاری می شود فیلترشکن داده ها رمزگذاری می کند و dns , انتی ویروس اجازه ورورد هیچکس ر ا به سیستم ات نمی دهند وقتی چیزی نمی دانی بی خود در افشانی نکند و کاربر نترساند

  • ممنون از مطالب خوب و آموزنده سایتتون که بی هیچ چشم داشتی فعالیت میکنید.

  • سید طاها 10 مهر 1398

    وقت بخیر ،؛ چه جوری میشه ، شماره تلفن شخصی که فیلم یا عکس به سایتهای مستهجن ارسال کرده رو پیدا کرد ؟ از اینکه دانش ارزشمندتون رو با دیگران به اشتراک میگذاید ، سپاسگذارم .

  • سید طاها اخلاقی 10 مهر 1398

    از زحمتهایی که میکشید ، سپاسگذارم ، جوان محجوب .

  • سلام آیا وای فای میتواند سایت هایی که بازدید کردم رو ببینند ؟

  • یه بنده خدا 08 تیر 1398

    سلام عزیز 🙂 نرم‌افزار های متن باز هم می‌تونن جاسوسی کنن. مثلا همین فایرفاکس یه قابلیت داره که می‌تونی جستجوها و بوکمارک‌هاتو ذخیره کنی تا بعدا با هر دستگاهی که بخوای ازشون استفاده کنی. خب بالاخره این اطلاعات توی یه خراب‌شده‌ای ذخیره میشه تا ما بتونیم آنلاین بهشون دسترسی داشته بشیم. اونوقت از کجا معلوم فایرفاکس این اطلاعات رو نمیفروشه؟!

  • ابوالفضل 05 خرداد 1398

    آیا عکس ها و ودیو کال ها و آنچه رد و بدل میشود قابل دسترسی برای افراد امنیتی کشور میباشد وایا اجازه استفاده ابزاری برای تهدید افراد توسط این اطلاعات جمع آوری شده ممکن است؟

  • عالی بود ادامه بدید

  • بند 32 و 33 قانون جرایم رایانه خوب بهانه ای بدست آی اس پی ها داده است . چون اگر روزی بر فرض محال کاربری ناخود آگاه به سایت مبتذل و یا ممنوعه رفت . آی اس پی آن را زود ضبط علم میکند و اینکه ان را به قوه قضائییه میدهد کم فروشی میکند به رایانه کاربر با کدهای مخرب نفوذ میکند و کلیه اسرار وحریم رایانه ان را در اختیار میگیرد و از ترافیک اینترنت ان استفاده میکند و سرعت اینترنت آن را کند میکنند خلاصه کارهای بر علیه کاربر انجام میدهند که فقط پرداخت پول جهت خرید اینترنت برایش میماند . که تازگیها این بلا را به سر من آوردند. قبلا سه ماهه هرماه 50 گیگ انترنت خریدم نه فیلم دانلود میکردم و نه به سایت خارجی میرفتم 6 روز مانده به آخر ماه دیگر اینترنت کار نمیکرد به محل ارائه دهنده خدمات انترنتی مراجعه کردم گفتند اشتباه شده بعد پیشنهاد دادند که شما طرح غزاله بگیر هم سرعت انترنتت بالا میرود و هم هرچقدر میتوانی دانلود بکن من ساده شش ماهه طرح غزاله و با قیمت گران به امید اینکه سرعت بیشتر .خریداری کردم ولی از آن روز تاحالا اکثر فایل ها ویندوز از قبیل فایروال و تعدادی از یوزر نیم حذف شده چند بار ویندوز را عوض کردم باز بهمان بلا دچار شدم سرعت اینترنت آنقدر کم شده طوری که بعضی مواقع صفحه اینترنت باز نمیشود یک بار به ارائه دهنده خدمات رایانه زنگ زدم موضوع را گفتم گفتند درست کردیم و فقط یک روز سرعتش بیشتر شد خلاصه باکدهای مخرب رایانه را از کار انداختند فقط میتوانم به اینترنت آن هم با سرعت کم بروم ویروس یابی که وصل کردم این ویروس ها را نشان میدهد 1-ویروس اس اف سی 2- دی ان اس 3-هوست 4-آی پی 5-فایروال 6-کلید ریجستری 7 فولدر تیمپاری 8-زدن خودکار تیک پراکسی فایرفاکس . هر چند پاک میکنم مجددا ویروس ها پیدا میشوند.

  • با سلام
    وقتی شرکت مثل واتساب اطلاعات ارسال ودریافت را رمز نگاری میکند چطوری شرکت های isp پیاهای منو بعد از ذخیره میتوانند ببیند ؟البته جز خودش شرکت واتساب منظورمه ممنون میشم به ایمیلم جواب بدید لطفا

  • سلام دوستان
    من یه مشکل دارم و خیلی کمک لازم دارم اونم اینه که ما حدود سال ۹۲ یک تراکنش بانکی داریم که توسط ما انجام نشده و به صورت اینترنتی بوده حالا سوال اینجاست که آیا بعد از گذشت این همه سال آدرس آی پی رو میشه ردیابی کرد که متعلق به چه کسی بوده و از طریق اینترنت چه شخصی انجام شده؟ اصلا این اطلاعات تا چه بازه زمانی به طور دقیق نگهداری میشه؟ ما واقعا موتدیم چون مراجعه به دادگاه هزینه دادرسی داره و میخوام بدون ارزش داره الان اقدام کرد یا نه؟!ممنون میشم یکی راهنمایی کنه

  • آیا بعد از مدتی اطلاعات ذخیره شده از ما توسط isp ها پاک نمی شود؟یا برای همیشه می ماند؟

  • باسلام.مثلا اگه دوستم داخل یه شرکت isp کار کنه
    می تونه تمام فعالیت های منو زیر نظر بگیره؟

  • خسروپرویز 25 اسفند 1396

    سلام از کارتم خرید اینترنتی شده میتونم بفهمم کار کی بوده

  • ایمان اسماعیلی 23 اسفند 1396

    نوشتت عالی بود
    از این مطلب ها بازم بذار. مرسی که به اعتلای فرهنگ دیجیتالی کمک می کنی.
    موفق باشی همیشه

  • سلام
    ببخشید میخواستم بدونم ک پلیس فتا می‌تونه به درخواست والدین یه پسر زیر سن قانونی توسط شماره همون پسر فعالیت های اونو از قبیل smsها تماس ها پیام های شخصی در شبکه های احتماعی یا فعالیت اون در اینستاگرام و فالوور ها و چیز های ازین قبیل رو پیدا کنه و اگه بتونه به والدین اون پسر همچین اطلاعاتی رو میده ؟ ممنون میشم جواب بدین

  • شهرام 02 آذر 1396

    عرض سلام وادب فراوان خدمت شما و با تشکر از مطلب مفید شما که نمونه ی آن در اینترنت کمتر دیده میگردد.مگر نه این است در کل برای شنود کامپیوتر یا لپتاپ یا از وایرلس آن استفاده میگردد یا از اینترنت؟ مگر به این صورت نیست که در مورد اول (وایرلس) با نصب نرم افزارهای خاص روی لپتاپ به وسیله ی ماژول وایفای (وایرلس) اقدام به جاسوسی میگردد و بدون اینکه فرد به اینترنت وصل باشد اطلاعات از طریق وایفای که سرعت بالایی دارد ارسال میگردد؟ زیرا فرستنده خوبی است و در مورد دوم (اینترنت) به وسیله ی اینترنت هنکامی که فرد به شبکه جهانی متصل میشه اطلاعات از طریق خطوط اینترنت ارسال میشه؟ پس اگر ما سیستم را اصلا به اینترنت وصل نکنیم و خود قطعه ی وایفای را از سیستم جدا کنیم،به هیچ وجه شنود نخواهد شد؟لطفا راهنماییم کنید.
    باتشکر فراوان

  • سلام روز بخیر آقای درویش
    میبخشید با توجه به توضیحات بالا آیا امکان رصد وردیابی اشخاصی که به طریقی از فیلتر شکن ویا انواع VPN استفاده میکنند توسط مخابرات یا سایر شرکت های خصوصی ارائه دهنده خدمات ISP وجود داره؟ ( یعنی آیا واقعا این شرکت ها قادرند به فعالیت های مجازی و نیز صفحات بازشده توسط اشخاصی ناشناسی که از VPN استفاده میکنند دسترسی داشته باشند ؟! )
    ضمن تشکر از سایت بسیار عالی و کاربردی علم فردا

  • ناشناس 11 مهر 1396

    سلام آقای درویش آیا میشه اکانت پاک شده اینستاگرام رو ردیابی کرد؟

  • سلام آقای درویش
    من میخوام در یک شرکت اینترنتی بعنوان بازاریاب فعالیت کنم ولی وقتی مشخصاتم رو وارد میکنم اخطار میده که من قدیم در یه شرکت دیگه عضو بودم و تا وقتی قراردادمو با اون فسخ نکنم نمیشه در این شرکت عضو شم.
    میشه راهنمایی کنید که من چطور متوجه شم در چه شرکتی عضو شدم خیلی مهمه برام این کار لطفا کمک کنید
    با تشکر

  • سلام
    اگر یک تلگرام روی دو تا گوشی نصب باشه می خواستم بدونم آیا isp ها یا پلیس فتا میتونه تشخیص بده کدوم پیام ها با کدوم گوشی فرستاده شده یا اینکه فقط به طور کلی میگن، متن پیامها مبادله شده چی بوده؟

  • سلام خسته نباشید
    یه سوال خیلی مهم داشتم. اینکه یکی ازدوستانم با خط من اینستاگرام نصب کرده و چند تا عکس بدگذاشته و شماره یه خانوم دیگه رو تو این صفحه گزاشته. حالاخانومه از من شاکی شده شماره مبایلمم داره ورفته پلیس فتا شکایت کرده. این دوستمونم اومد دوباره با سیمکارت من صفحه اینستاگرام رو دلیت اکانت کرد. حالا میخام بدونم پلیس فتا میتونه مدرکی علیه من پیداکنه یانه؟ یا اگه قبل اینکه دلیت اکانت کنیم شکایت کرده باسه پلیس فتا اطلاعاتو دیده؟
    ممنون میشم جواب بدین

  • سلام و ممنون از مطالب خوبتون.
    میخواستم بدونم کیا به ISP دسترسی دارند؟

  • اونا هیچ نیازی به اطلاعات ما ندارن که با چی چت میکنیم یا با کی چت نمکینم اینا سیاست های ایرانه برو خدا رو شکر که همین خارجیا بودن که این چیزا رو راه انداختن وگرنه شما همین سایتم نداشتین.

  • سلام
    وقتی isp اطلاعات رو ثبت میکنه دستگاهی که اون اطلاعات رو وارد کرده رو هم ثبت میکنه؟ما توی خونه از چهار تا دستگاه که به وای فای متصلن استفاده میکنیم isp میتونه بفهمه که سرچ یه مطلب با کدوم دستگاه انجام شده مثلا تبلت یا لپ تاپ؟

    • اهورا 19 تیر 1396

      واقعا کاری داره مشخصات یک دستگاه رو ثبت کردن؟
      اینو که ساده ترین سایت ها هم میتونن دقیق مدل و اسم یک دستگاه رو بفهمن!

  • سلام خدمت شما
    مطالب خوب و آموزنده بود
    پایدار باشید

  • نگار ارم آبادی 15 اسفند 1395

    ببخشید از طریق آیدی اینستاگرام میشه آدرس فرد سازندشو پیدا کرد ؟ حتی اگه اکانت خودشو دلیت کنه؟ خواهش میکنم جواب بدین واقعا ضروریه

  • سلام
    اگه همسایمون بیاد خونه ما از مودم ما استفاده کنه و با گوشیش سایت های شاید سایت ها مبتذل باز کنه ما باید جرمش رو بکشیم چطور میشه ثابت کرد که همون لحظه کسی دیگری رفته تو سایتهای نا معتبر

    • وقتی تو از یه isp سرویس میگیری هرگونه استفاده ازش به گردن کسیه که اسمش ثبت شده .

    • ببین هر سیستمی یه مک آدرس داره که اطلاعات داخل سرور بر اساس اون ثبت میشه پس اگه پلیس اومد در خونتون باید بگی که همسایون با اینترنت ما فلان جا رو هک کرد و حالا اگه چک کنن و گوشیش یا لبپابش اون مک آدرس رو داشته باشه خوب مجرم مشخص میشه

  • با سلام میخواستم بدونم آیا اکانت حذف شده در اینستاگرام به هر نحوی قابل پیگیری هست یا نه و در چه شرایطی این سوال توی سوالت پرسیده شده بود اما جواب نداشت . خواهش میکنم جواب بدین. یه دنیا ممنون

  • با سلام و خسته نباشید خدمت شما . خواستم بدونم که آیا یاهو مسنجر اندروید گوشی هم قابل ردیابی و شناسایی از طریق شماره تلفن همان گوشی میتواند امکان پذیر باشد یا خیر ؟ البته برای استفاده از یاهو تحت اندروید از آی دی میل استفاده میشود نه شماره تلفن.
    ممنون اگر پاسخگو باشید لطفا

  • ممنون جالب بود

  • سلام آیا از روی شماره تلفن می توان فهمید شخصی چند ایمیل دارد

  • سلام و خسته نباشین به شما آقای درویش
    سوالم اینه اکانتی که تو اینستاگرام پاک بشه . قابل پیگیری است ؟

  • سلام آقای درویش من از بابتی که طراح وب هستم به هیچکی نگفتم محتوای خیلی توپی داری و برای اولین بار میخوام اقرار کنم هم شما هم علم فردا عالی هستید.
    این مطلب اطلاعات خیلی عالی داد. آیا با اوپن سورس بودن موزیلا میشه گفت که چیزی از یوزر ها دزدی نشه مثل دزدی کلمات یا کوکی ها یا پسورد ها ؟

  • چه جور می خوان رد یابی کنند ترافیک فیلتر شکن ها رو در حالی که اصول کارشون رو رمزنگاریه . اگر می تونستن که وی پی ان دیگه نمی تونست دور بزنه فیلتر رو . و فاتحه تمام نقل و انتقالات مالی و اطلاعاتی دنیا خونده بود

  • سلام یه سوال دیگه این isp شامل جستجو های سیم کارت هم میشه یا فقط مال مودم ها هستش ؟

  • با سلام
    مطالب جستجو شده ذخیره میشن یا سایت های بازدید شده؟
    تا چه مدتی ذخیره میشن؟
    بعداز گذشت مدت معلوم اطلاعت قبلی پاک میشن؟

  • سلام
    ایا ممکنه کسی بتونه جستجوهایی که در مرورگر گوگل کرومه گوشیه اندرویدم رو کردم ببینه؟
    منظورم این شرکت ها ی بزرگ نیستن.
    اشخاص دیگه
    اشخاص عادی

    • اگ هیستوری رو پاک نکنید بله… وارد تنظیمات و هیستوری اونجا تمام سرچ هاتون پاک میشه و برای افراد عادی قابل پیگیری نیست…

  • ............... 10 مرداد 1395

    سلام خسته نباشین ببخشید مزاحم میشم آقا ابراهیم آیا ما change ip adress کنیم جرم داره ؟

  • درود بر شما
    من میخواهم بدانم زمانیکه ما در ایران یک گروه تلگرامی ساختیم.آیا کشوری غیر از ایران می تواند وجود یا عدم وجود و یا مطالب رد وبدل شده در گروه را بدست آورد یا خیر ممنون خواهم بود شفاف جوابم را بدهید. به درود مهندس درویش

    • کامبیز 07 تیر 1396

      سلام … خیر هیچکس نمیتواند به مطالب دسترسی داشته باشد غیر از خود شرکت تلگرام و افراد همان گروه !

  • مارال 03 تیر 1395

    باسلام و ممنون از اطلاع رسانی خوبتون
    ببخشید گوشیه من نت 4 هستش دوبار روی گوشیم چیزی اومد که گفته بود ایا می خواهید جاسوسی کنید
    این چی بوده که برام میومد آیا امکان داره کسی منو هک کرده باشه . تشکر

  • امیررضا 31 خرداد 1395

    سلام آقا ابراهیم یه نفر بایه اکانت از سیم یه نفر دیگه وارد تلگرام شده بعدش مزاحم کسی شده ولی الان اون اکانتو حذف کرده پلیس فتا میتونه بفهمه اون شخص کی بوده و ردیابیش کنه ؟ اگه میشه پروسه ی این ردیابی چن ماه طول میکشه ؟

    • کامبیز 07 تیر 1396

      اگه دیلیت اکانت کرده که دیگه کاری نمیشه کرد . ولی اگر شمارشو یا ip شو دارین از طریق پلیس فتا قابل پیگیریه

  • سلام ، ببخشید اکانت اینستاگرام که پاک شده،قابل پیگیری هست ؟

    • من بلد نبودم اکانتمو پاک کنم بجای شماره ایمیلمو دادم می خواستم بدونم با ایمیل میش هک کرد ایا می تونه شماره هامو ببره ؟

    • کامبیز 07 تیر 1396

      سلام . خیر . اکانت پاک نشده هم قابل پیگیری نیست!

  • سلام در صورت استفاده از مودم دیگران و داشتن رمز مودم البته با اطلاع و اجازه صاحب مودم آیا اون شخص می تونه جستجوهای ما که با استفاده از اینترنت مودم شخص مذکور انجام دادیم بدست بیاره و ازشون اطلاع پیدا کنه؟

    • وقتی دو نفر در یک شبکه باشن به خصوص شبکه وای فای هر چیزی می تونه اتفاق بیوفته ! بستگی داره هکر چقدر دانش فنی داشته باشه . قربانی باید همیشه حواسش جمع باشه و هر چیز مشکوکی دید سریع از شبکه خارج بشه . به زودی درباره امنیت مطالب زیادی می نویسم .

  • سلام آقا ابراهیم امروز صبح یکی اومد تو صفحه شخصی اینستاگرام خانومم عکس پروفایلش خودش بود رو دانلود کرده بود بعد تهدید کرد که عکست رو میزارم تو سایتهای غیر اخلاقی و از این چیزا . آیا امکانش هست اون طرف رو پبدا کرد . تو روخدا راهنمایی کن چون خانمم خیلی ناراحته . مرسی

  • سلام ایا وبکم اسکایپ و یاهو مسنجر کنترل میشه؟ و ویدیو چت هاش تا چه مدت و کجا ذخیره میشه؟ با تشکر

  • سونیا لیزا 22 فروردین 1395

    سلام

    آیا یه کاربر فیس بوک می توکامپیوتر یا لپ تاپ موقعیت کاربر دیگه ای رو شناسایی کنه ؟!

    و اگر با یه گوشی موبایل دو تا اکانت ولی با شماره تلفن های مختلف بسازی , کسی ممکنه بتونه متوجه ارتباطی بین این دو اکانت بشه ؟؟!!

    مرسی?

  • امیرحسین 17 فروردین 1395

    سلام خسته نباشید. یه نفر یه فیسبوک درست کرده به نام یه دختر و داره دختره رو تهدید میکنه که عکسهای شخصیشو لو میده. الان دختره هم رفته به پلیس فتا شکایت کرده ولی آیا فردی که برای استفاده از فیسبوک از فیلتر شکن استفاده میکنه قابل ردیابی هستش؟ چجوری؟

  • سلام.. یه نفر برای من تو تلگرام پیام های تهدید امیز فرستاد و اکانتش رو حذف کرد شماره شو نتونستم بردارم… منم اکانت مو حذف کردم… چطور میشه اون شخص رو پیدا کنم؟ باید چکارکنم؟

  • سلام دوست عزیز یه سوال داشتم
    جدیدا وقتی توی یه سایت ( فقط یه سایت اینطوریه ) معروف میرم برای ثبت آگهی با اینکه ایمیل و شماره جعلی وارد میکنم بازم منو شناسایی میکنه حتی تو خونه هم همینطوره با سیم کارت هم رفتم به همین شکل بود و این درحالیه که تمام تاریخچه ، فایلهای کوکی مرورگرها رو هم پاک کردم ولی نشد که نشد ممنون میشم جواب و یا راه حلش رو بگین .

  • استاد درویش عزیز . تشکر می کنم از این پست مفید
    اگر مانند دیگر مطالب از این مطلب هم ویدیویی مختصری با شیوۀ دلنشین تان تهیه کنید راحت تر می توان آن را به اشتراک گذاشت . خیلی از دوستان حوصله خوندن این مطلب مختصر را هم ندارند! ولی با اشتیاق یک ویدیوی معلوماتی را تماشا می کنند .

  • نینا مهدوی 29 دی 1394

    درود بر شما ، سپاسگزاری از اینکه اطلاع رسانی می کنید.
    خانه که نا امن شود دیگر کجا می توانیم آرامش و آسایش داشته باشیم ؟ !! وطن نیز که باید حکم خانه همگی مان باشد اینچنین نا امنی روانی ، ترس از ورود به حریم خصوصی افراد ، تفتیش عقاید و آزادی بیان ؟!!
    جاسوسی مردم توسط دولتی که خود باید مجری قانون اساسی باشد که دَرَش در اصولی روشن و قاطع بر حفظ رعایت حقوق ملت ایران در عدم تفتیش عقاید و افکار ، حریم خصوصی تاکید شده است .

    • دوست عزیز سلام
      مسلما اگر دولت نظارت نداشته باشه ، امنیت جامعه بیشتر به خطر میوفته . اما در مورد سایر موارد مثه شبکه های اجتماعی چون اطلاعات آماری و دقیقی جمع آوری میشه قطعا خطرش بیشتره .

  • دوست عزیز شما شبکه های اجتماعی رو جاسوس افزار معرفی کردی و به تاخت و تاز پرداختی این نوع نگاه شما به تکنولوژی نگاهی منسوخ گشته است .

  • سلام
    من از طریق ایرو موزیک یک اهنگ دانلود کردم امکان داره ک ردیابی بشم؟
    ممنون اگ جواب بدین

  • س. من یک سوال ازت داشتم. آیا سایت یا نرم افزاری هست که بشه یک ایمیلو ردیابی کرد؟

  • سلام
    آیا امکان پاک کردن نظر خود روی یک وبسایت امکان پذیر است ؟ اگه این نظر تحت عنوان ( لینک ثابت ) انتشار یافته باشد یعنی چه ؟ و آیا امکان پاک کردن آن وجود دارد ؟ مطلبتون واقعا آموزندس و الزامیست که همه این خطرات رو متوجه بشن
    ممنون

  • آیا ISP اطلاعات رو پاک میکنه یا تا آخر عمر ثبت میشه؟
    با تشکر

  • مهندس سلام
    من گوشیمو دیروز دزدیدن
    هم جیمیل روش ثبته هم اپل ایدی میشه با اینا ردیابیش کرد
    مهندس لطفا هرچه زودتر جواب بده اخه اگه فلش بزننش گوشیم رفته

  • اقا یه سوال
    فایلی و که دانلود میکنیم فرض کن 200 مگ حالا ای اس پی یا همراه اول (3g) می تونن فایل نهایی رو باز کنن و محتواشو ببینن یا فقط اسمشو می بینن؟!

  • سلام
    واقعا مطلب آگاه سازی بود.
    تقریبا 60% رو شنیده بودم ولی 40% با ارزشی بود.
    حقیقت همینه، هیچ گربه ای برای رضای خدا موش نمی گیره.!
    به شخصه بعد از این همه سر و کله زدن با دنیای تکنولوژی ،ایمان اوردم به اینکه امنیت و شخصی سازی در دنیای تکنولوژی و به ویژه در اینترنت اصلا وجود خارجی نداره و تنها یک روکش زیبا هست!

    واقعا متشکر از نویسنده این پست ، آقای درویش

    در پناه حق…

  • هوه پدرم دراومد همشو خوندم هر بندش مثل ورق زدن کتاب های سنگی قدیمی بود

  • ممنونم از پاسخ هاتون
    یعنی حتی توی اگریمنت نرم افزار مثلا نوشته این نرم افزار می تونه از سیستم اطلاعات برداره؟ و این ثبت شدن آدرس ها در آی اس پی همیشه می مونه یا طی یه مدت خاص از بین می ره؟
    بازم تشکر می کنم

  • با عرض سلام خدمت شما و تشکر از پست های سازنده شما
    چند تا سوال داشتم ممنون می شم پاسخ بدین:
    1- وقتی کسی با نرم افزار عبور از فیلتر متصل می شه آی اس پی می تونه بفهمه و اگر می فهمه حتی سایت هایی هم که بعد از اتصال به فیلترشکن باز می شن اونا هم قابل تشخیصه؟
    2-به جز فایرفاکس که فرمودین اپن سورس هست دیگه کدوم مرورگرها اپن سورس هستند؟
    3-این که فرمودین مرورگرهای رایگان به قصد جاسوسی ساخته می شن آیا اینترنت سکیوریتی های ارجینال مثل بیت دیفندر نمی تونه این نوع اسپای رو تشخیص بده یا این که باید به خود این آنتی ویروس ها هم شک کرد (حتی ارجینالشون)؟
    4-آی اس پی ها چه زمانی این اطلاعات کاربری افراد رو چک می کنن که مثلا به کدوم صفحات رفتند؟
    5-سیستمی که روشن باشه و به اینترنت هم متصل باشه ولی هیچ کاری باهاش نداشته باشی (یعنی هیچ پنجره مرورگری هم باز نباشه و فرض بر این که نرم افزارهایی که روی سیستم نصبه هیچ مِلوری ندارند) آیا باز هم امکان جاسوسی مثل سرقت عکس و فیلم و … هم وجود دارد؟
    با تشکر فراوان

    • سلام ، ممنون از شما
      1- بله
      2- لیست مرورگر های open source رو می تونید در گوگل جستجو کنید اما بهترین گزینه فایرفاکس هست که بعدا ایشالا مفصل توضیح میدم چرا .
      3-خیر ، به لیل اینکه شما موقع نصب این نرم افزار ها ، قوانین و شرایط استفاده از نرم افزار رو پذیرفتین . می تونید متن قوانین رو بخونید .
      4- این اطلاعات همیشه ثبت میشن اما زمانی به دادگاه ارائه میشه که فرد مورد نظر شاکی داشته باشه .
      5- بستگی به نرم افزار داره . باید با نرم افزار های نظارت بر ترافیک اینترنت چک کنید که آیا رفت و آمد مشکوکی وجود داره یا خیر .
      موفق باشید

  • باسلام
    تکنولوژی خوبه ولی قبل از استفاده از اون باید فرهنگ استفادش رو هم بدونیم.
    نظیر این پستی که شما گذاشتید خوب میتونه به ما تو استفاده از تکنولوژی کمک
    کنه و به ما این دید رو بدهد که اینترنت، فناوری، تکنولوژی، SMS ، وایبر، واتس آپ
    و… برای کمک به انسان بوجود میاند نه واسه فقط تفریح، تفنن، ابتذال، بی مزه بازی
    و…
    آقای درویش از شما تشکر میکنم که در کنار پستای خوبتون که اطلاعات خوبی در مورد تکنولوژی بهمون میده فرهنگ سازی هم میکنید.
    سلامتی رو براتون آرزو میکنم.

  • با سلام

    مهندس اینطوری نمیشه چن نفر پیدا کن با هم یه شرکت اینترنتی راه بندازیم D:

    خب البته خودتون هم گفتین ارائه دهنده های انترنتی تا 6 ماه همه ی یوزر پسوردها رو نگه میدارن حالا اونا فایل متنیه و خیلی کم فضا میخواد

    ولی ذخیره ی ویدیو و موسیقی یکم دور از انتظاره چون واقعا فضای زیادی میگیره

    • من جزئیات زیادی درباره اطلاعاتی که ذخیره میشن نمی دونم اما ثبت اطلاعاتی مانند آدرس صفحه هایی که کاربران باز میکنن برای ISP ها اجباریه .

  • با تشکر جالب بود
    یک سوال داشتم من میرم توی یک سایت مثلا ی چیزی رو دانلود کنم اون سایت ایا دسترسی به اطلاعت من داره مثلا میتونه از طریق پورت های باز وارد کامپیوتر من بشه ؟

    • سلام
      اگر در اون سایت عضو بشید بله . اما بحث دسترسی به اطلاعات کامپیوتر یا موبایل شما یه بحث تخصصیه و اغلب صاحبان سایت های ایرانی دانش این کار رو ندارن .

  • یه زمانی اومدن گفتن آی داد و بیداد که ویندوز داره از اطلاعات کاربران جاسوسی میکنه! ما باید ویندوز ملی بسازیم.
    نمیدونم یادتون میاد یا نه حتی از تلوزیون هم پخش شد.

    از firefox هم استفاده کنی مجبوری از گوگل استفاده کنی.
    اگثر سایت های خود ایران روی هاست های خارجی قرار دارن.

    تو وایبر مجبوری شماره واقعی بدی، مجبوری از اسم واقعی استفاده کنی، مجبوری عکسای واقعی بزاری، شما رو محترمانه مجبور می کنن!!!
    در مورد جرایم رایانه ای حق باشماست.

    البته من جبهه گیری نمی کنم. به نظر من کامنت ها باید نقادانه باشن.

  • سلام
    برادران عزیز یادتونه قبلا یه پست گذاشته بودید توی این مایه ها که:
    چرا از اسم های غیرواقعی استفاده می کنید در فضای مجازی (فکر کنم اسم پست آداب نظر دادن بود (البته مطمئن نیستم 🙂 ) )
    یکی از دلایلش همینه
    اینطوری مثلا در این نرم افزار ها به جای اینکه طرف که اسم واقعیش نقی هستش
    با اسم مجازی (مستعار) تقی شناخته میشه

    🙂 🙂

    خخخ

حمایت از علم فردا
خبرنامه علم فردا
علم فردا در شبکه های اجتماعی علم فردا در جی پلاس کانال تلگرام علم فردا علم فردا در اینستاگرام
هر گونه کپی برداری از مطالب علم فردا ممنوعه ! در ضمن ، وب سایت علم فردا روی سرورهای پارس پک میزبانی میشه!
دانلود آموزش انگلیسی علم فردا