بستن فهرست
کانال آموزشی تلگرام

کابل برق شاید یکی از مهمترین اجزای یک کامپیوتر یا در کل وسیله الکترونیکی باشه چون بدون کابل برق دستگاه روشن نمیشه ، شاید در آینده این موجود 2 پا کاری کنه که دیگه نیازی به کابل برق جهت روشن کردن وسیله الکترونیکی نباشه اما فعلا که اینجوری نیست . حالا از این حرف ها گذشته تقریبا همه می دونن که کابل برق هرچی ضخیم تر باشه بهتره و به اصطلاح جون دار تره و حاضرن گرون تر بخرن تا خیالشون راحت باشه . اما خیلی از این افراد دقیقا نمی دونن که چرا سیم برق ضخیم تر ، بهتر و گرون تر هست . ضمن اینکه یک سری مبهمات دیگه در مورد کابل برق و کلا سیم هست که شاید ندونید ، مثل تاثیر طول کابل در کیفیت و سوالات دیگه که در این پست بهشون پاسخ میدم پس تا انتهای پست رو بخونید .

کابل و سیم چیست ؟ فرق کابل با سیم

قبل از هر چیز لازمه بگم که اونور آب ، معنی کابل با معنی سیم فرق میکنه . سیم به یک یا چند رشته فلز که 99 درصد موارد فلز مس هست میگن که داخل یک قالب لاستیکی پیچیده شده . کابل به چند تا سیم میگن که داخل یک قالب لاستیکی بزرگتر جاساز شده . مثلا کابل برق از دو رشته سیم فاز و نول تشکیل شده . پس یه جورایی میشه گفت که اگه سیم نباشه اصلا کابل هم وجود خارجی نداره . دو مدل سیم داریم :

■ سیم چند رشته ای

■  سیم مفتولی یا تک رشته ای که هر کدوم موارد استفاده خودشون رو دارن .

اینکه کجا از سیم تک رشته ای و کجا از سیم چند رشته ای استفاده بشه به تفاوت هاشون بر میگیرده که در ادامه میگم .

 

نمونه ای از کابل کواکسیال Coaxial

نمونه ای از کابل کواکسیال Coaxial

 

کابل در برابر سیم - کابل متشکل از دو یا چند سیم

کابل در برابر سیم – کابل متشکل از دو یا چند سیم

تفاوت سیم تک رشته ای و چند رشته ای چیست ؟

■ سیم چند رشته ای هر چقدر هم که ضخیم باشه باز از سیم مفتولی انعطاف بیشتری داره و در جاهایی که احتیاج به دستکاری و لحیم کاری سیم هست بیشتر استفاده میشه مثل مدارهای الکترونیکی .

■ سیم چند رشته ای در برابر پدیده خستگی مواد مقاوم تر هست و در مواقعی که این پدیده مشکل ساز باشه از سیم مفتولی کمتر استفاده میشه . پدیده خستگی مواد در اثر مرور زمان و تغییرات آب و هوایی و در نتیجه تغییر در ساختار ماده بوجود میاد که باعث شکستگی و ترک های ریزی در فلز میشه که بعدها این ترک ها بزرگتر و فلز از هم می پاشه .

■ هزینه تولید سیم چند رشته ای بیشتر از سیم مفتول هست و در مواقعی که تعداد سیم زیاد مورد استفاده زیاد باشه و به انعطاف کمتری هم نیاز باشه از سیم مفتول استفاده می کنن .

■ از سیم های مفتولی در کاربردهایی غیر از الکترونیک و برق هم استفاده میشه هرچند کم اما در مکانیک برای جابجایی و یا محکم کردن چیزی از سیم مفتولی استفاده میکنن .

■ مقاومت الکتریکی سیم چند رشته ای از سیم تک رشته ای بیشتره . چون سطح مقطع سیم چند رشته ای با وجود شکاف هایی که بین رشته ها هست بیشتر میشه که در ادامه در مورد سطح مقطع در مقاومت و هدایت الکتریکی سیم صحبت می کنم .

■ در فرکانس های بالا سیم چند رشته ای بیشتر استفاده میشه ، چرا ؟ ببینید پدیده ای به نام اثر پوستی یا به انگلیسی Skin Effect در سیم ها وجود داره که باعث اتلاف توان در سیم میشه . البته سیم های چند رشته ای معمولی اثر پوستی رو خیلی کاهش نمی دن و برای کاهش این اثر از کابل چند رشته ای به نام لیتز یا Litz Cable استفاده میکنن . کابل Litz در واقع از چند سیم چند رشته ای تشکیل شده که با روکش عایقی از همدیگه ایزوله شدن و سطح مقطع کلی برای عبور جریان رو بیشتر می کنن .

 

سیم چند رشته ای در برابر سیم مفتول

سیم چند رشته ای در برابر سیم مفتول

 

تاثیر ضخامت کابل در کیفیت آن

واسه اینکه تاثیر ضخامت کابل در رسانایی و در نتیجه کیفیت اون کابل رو کامل درک کنید مثال می زنم . مثال معروف شلنگ آب ، هرچی شلنگ آب قطر بیشتری داشته باشه آب بیشتری رو می تونه از داخلش عبور بده و کمتر در معرض ترکیدگی قرار میگیره و شما هم از ناحیه شلنگ کمبود فشار آب رو حس نمی کنید . مثال دیگه میشه به اتوبانی اشاره کرد که لاین های زیادی داره و ترافیک کمتری ایجاد می کنه . در کابل هم همین مسئله صدق میکنه . جریان الکتریکی حاوی میلیون ها الکترون هست . هر چی جریان بیشتر باشه تعداد این الکترون ها بیشتر میشه . حالا هرچی کابل قطر بیشتری داشته باشه ( در مباحث الکترونیکی به قطر سیم ، سطح مقطع سیم میگن ) جریان عبوری نیز می تونه بیشتر باشه و مقاومت سیم در برابر عبور جریان کمتر میشه . این مسئله در مورد کابل برق خیلی بیشتر صدق می کنه ، شاید دیده باشید که کابل برق داغ شده باشه معمولا کابل برق های باریک این بلا سرشون میاد . اگه سطح مقطع سیم جوابگوی جریان عبوری برق نباشه ، کابل از خودش مقاومت نشون میده که این مقاومت به صورت گرما ظاهر میشه .

پس نتیجه اینکه هر چی سطح مقطع یا همون ضخامت کابل بیشتر باشه کمتر داغ میشه و کمتر در معرض سوختگی و آتش سوزی قرار میگیره .

تاثیر طول کابل در کیفیت آن

مواد رسانا هیچ وقت به صورت ایده ال در دنیا وجود ندارن ، ایده ال واسه قصه و کتاب هاست ، فلز مس رسانای 100 درصد نیست و در برابر عبور جریان مقاومت نشون میده اما مقدار این مقاومت خیلی کم هست . حالا هر چی طول کابل مسی بیشتر باشه مقاومت کابل در برابر عبور جریان بیشتر میشه . واسه اینه که شاید بعضی وقت ها دیدید کابل USB و یا کابل های دیگه که طول زیادی دارن شما رو به نتیجه مطلوب نرسونده باشن .

به زبون ساده و البته الکترونیکی ، هر تکه از یک سیم مقاومت خاص خودش رو داره . اگه سیم 1 متر باشه ، 20 سانتی متر اولش مثلا 4 اهم مقاومت داره و 20 سانت دوم هم 4 اهم و … 5 تا 20 سانتی متر با مقاومت 4 اهم که به صورت سری با هم قرار دارن جمع میشن و میشه 20 اهم .

فرمول مقاومت الکتریکی در سیم رو میشه اینجوری بیان کرد :

مقاومت الکتریکی = ( مقاومت مخصوص فلز ضرب در طول سیم ) تقسیم بر سطح مقطع یا همون قطر سیم

مقاومت مخصوص برای هر فلز مشخص و از قبل تعیین شده .

چرا کابل ضخیم تر گران تر و بهتر است ؟

پاسخش تقریبا مشخصه !

■ هر چی کابل ضخیم تر باشه یعنی فلز مس بیشتری توش مصرف شده و خب مسلما مقدار روکش بیشتری هم مصرف کرده پس طبیعی هست که گرون تر باشه .

■ در سیستم های آنالوگ و بیشتر در قسمت پاور یا تغذیه ، هر چی سیم ضخیم تر باشه کمتر داغ میشه و خطر سوختگی کم میشه پس پول بیشتر بدید عوضش آرامش خاطر داشته باشید .

■ یکی از مشکلات بسیار رایج در دستگاه های الکترونیکی که سیم دارن ، قطع شدن سیم یا کابل از داخل هست به طوری که تشخیص قطع شدگی سیم یا کابل تنها از طریق اهم متر امکان پذیره . قطع شدن سیم در گجت هایی مثل شارژر موبایل و لپ تاپ ، کنترلر بازی ، موس و کیبورد و … رخ میده . در این گونه موارد سیم و کابل ضخیم تر خیلی دیر تر قطع میشه .

■ کابل های لاغر و نحیف معمولا دوشاخه  و کانکتورهای لاغر و ضعیف تری هم دارن که بعدا دردسر ساز میشن .

در هر صورت در مورد خرید کابل یا سیم یه مقدار بیشتر خرج کنید اما جنس بهتر بگیرید و خیالتون راحت باشه .

 

این مطلب رو برای دوستان تون هم بفرستین

با کلیک روی دکمه +1 به این مطلب امتیاز بدین .
راهنمای خرید اینترنتی - ابراهیم درویش
دسته بندی
موضوعات مرتبط
محمد امین زاده

محمدرضا امين زاده هستم ، مهندس الكترونيك و سردبير مجله علم فردا . علاقه زیادی به سخت افزار و طراحی مدارهای الکترونیکی دارم ، اگه فرصتی بمونه در زمینه ادیت فیلم و تصویر و طراحی رابط کاربری وب و اندروید مطالعه و تمرین می کنم .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

حمایت از علم فردا

نوشتن مطالب آموزشی به زبان ساده و قابل فهم برای همه ، کار بسیار سختیه . از طرفی ، نگهداری یک وب سایت آموزشی خرج داره ! اگر براتون امکان داره لطفا با پرداخت مبلغ کمی در هزینه های سایت سهیم باشید تا ما هم بتونیم با خیال راحت براتون بنویسیم و به سوال ها تون پاسخ بدیم . حمایت مالی از علم فردا

آداب نظر دادن در علم فردا

■ دوستان علم فردا به هیچکسی توهین نمیکنن !
■ اگر سوالی دارید در یک مطلب کاملا مرتبط بپرسید ! برای پیدا کردن مطلب مرتبط حتما از فرم جستجو استفاده کنید .
■ اگر مطلب مرتبطی پیدا نکردین ، می تونید سوال تون رو ایمیل کنید . اگر زمان داشته باشیم حتما پاسخ میدیم .
■ اول سوال ها و دیدگاه های کاربرای دیگه رو بخونید ، اگر پاسخ سوال تون رو پیدا نکردین بپرسید . سوال های تکراری پاسخ داده نمیشن !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی *

16 دیدگاه

  • حسين سروش 23 فروردین 1395

    با سلام . می خواستم بپرسم وقتی می گوییم نمره کابل 16 یعنی به همراه روکش گفته میشه ؟ ممنون

    • مصطفی 15 آذر 1395

      خیر منظور فقط خود رسانا است و روکش آن حساب نمیشود در ضمن 16 میلی متر مربع به سطح مقطع رسانا گفته میشود نه به قطر خارجی آن .

  • با سلام من دانشجو itهستم پروژه شبکه کردن بانک دارم مقدار استفاده از کابل و سوییچ و کلاینت خواستم اگ میشه بمن کمک کنید باتشکر🙏🙏

  • سلام میخواهم بدانم که فرق بین مقاومت زیاد وکم در چیست ولطفا باتصاویر شرح دهید

  • ناهید پنجعلی 14 مرداد 1394

    سلام
    برای سیستم های صوتی و همیچنین کابل برق باطری بر فرض هم اندازه بودن قطر دو سیم کدوم مورد بهتره افشان یا تک رشته..
    واضحتر بگم ..
    مثلا میخوایم از سر باطری به فاصله 5 متر جریان رو انتقال بدیم..
    اگر از یه میله مسی به قطر 1 سانتیمتر استفاده کنیم بهتره یا یه کابل افشان به همون قطر(مقدار مس یک اندازه..اما یکی به صورت تک رشته یکی افشان)
    مرسی

  • سلام.من یک کوره تک فاز دارم . توان5000 وات – 22 آمپر . مقاومت المنتها 8.8 اهم-
    فاصله کوره تا فیوز 15 متره لطفا بفرمایید از چه کابلی با چه ضخامتی باید استفاده کنم ؟

    • محمد رضا مشهدی 10 آذر 1394

      ای آقا
      سه در دو و نیم کافیه

  • سلام
    عالی بود
    اگه میشه در مورد frc که به فیبر و prc که به ذره ربط داره هم یه توضیحی بدید.توی یه کتاب خوندم که تقویت کننده کابل و سیم هستند اما نفهمیدم چه جوری ؟ ممنون

  • سلام مهندس
    ممنون میشم اگه پاسخ سوالم رو سریعا بگین

    “تعریف کاربردm cavle-cable و برقراری ارتباط آنها با ترمینال های فعال؟”

  • حسینی 15 دی 1393

    عالی بود فقط اگر داخل سایت قیمت هر روز هفته میگذاشتید بهتر میشود باسپاس

  • اصفهان 15 آذر 1393

    سلام و تشکر از مطالبتون..

  • سلام
    خوبيد
    رشته بنده ايمني و بهداشت صنعتي است مدتي است كه دنبال اين موضوع مي گردم كه به طور كلي حريق كه بر اثر عامل داخلي در كابلها (جريان زياد)بوجود مي ايد چه تاثيري بر روي عايق و كابل مي گذارد همچنين اختلاف شكل ان با حريق با عامل خارجي چيست

  • با نهایت تشکر با توضیحات بسیارخوبی که دادید هم مطالب وهم فرموله مقاومت الکتریکی رو خیلی عالی متوجه شدم بسیارممنونم

  • درود

    خدایی با مطالبی که میزاری حال میکنم.

    خوشحال میشم تبادل لوگو کنیم. 😉

خبرنامه علم فردا
علم فردا در شبکه های اجتماعی علم فردا در جی پلاس کانال تلگرام علم فردا علم فردا در اینستاگرام
هر گونه کپی برداری از مطالب علم فردا ممنوعه ! در ضمن ، وب سایت علم فردا بر روی سرور های قدرتمند پارس پک میزبانی میشه .