بستن فهرست
کانال آموزشی تلگرام

ساتا اکسپرس چیست ؟ تشریح Sata Express

تاریخ انتشار : 24 تیر 1394

هر چند وقت یکبار یه تکنولوژی جدید توی دنیای الکترونیک یا کامپیوتر معرفی میشه . واسه اینکه موقع خرید قطعات سخت افزاری کاملا آپدیت باشید و بعدا پشیمون نشید بهتره که اصطلاحات و فناوری های روز دنیا رو بشناسید . ساتا اکسپرس یکی از جدیدترین تکنولوژی هاییه که جدیدا معرفی شده و توی مادربوردهای جدید استفاده میشه . بریم ببینیم چیه و چکار می کنه ؟ البته توی این پست فعلا قصد دارم فقط بگم این تکنولوژی چیه و بعدا اگه اطلاعات بیشتری دستم اومد اضافه می کنم .

فلسفه وجودی ساتا اکسپرس

یه زمانی بود که هاردهای مکانیکی حرف اول و آخر توی ذخیره سازی بلندمدت رو می زدن . بعدا طراحان الکترونیک متوجه شدن که مکانیکی بودن هارد 50 تا عیب داره که یکیش سرعت پایین دسترسی به اطلاعات بود . واسه همین حافظه های تمام الکترونیکی به نام SSD اومدن . این حافظه ها باید توسط یه درگاه استانداردی به مادربورد وصل میشدن که توسط CPU و همچنین سیستم عامل قابل شناسایی باشن . قبلا اگه خاطرتون باشه هارد رو با کابل IDE ( پاتا ) به مادربورد وصل می کردیم و بعدش کابل ساتا اومد که کابل باریک تریه و اجازه سرعت بیشتر رو به هارد میده . البته تکنولوژی ساتا این اجازه رو میده نه فقط یه کابل خالی ( کابل وسیله است 🙂 )

تکنولوژی ساتا از نظر سرعت انتقال دیتا به 4 ورژن اصلی تقسیم میشه . ورژن یک که 1.5 گیگابیت ، ورژن دو 3 گیگابیت و ورژن سه هم 6 گیگابیت در ثانیه منتقل می کنن . این در حالیه که حافظه های SSD سرعت انتقال بیشتر از 6 گیگابیت در ثانیه رو طلب می کردن . گروه طراحان ساتا به این نتیجه رسیدن که طراحی ورژن بعدی ساتا که بخواد 12 گیگابیت در ثانیه رو منتقل کنه حدود 2 سال طول می کشه ضمنا توان مصرفی هم مسئله مهمی بود و مجبور به تغییرات زیادی توی استاندارد ساتا میشدن . خلاصه به این نتیجه رسیدن که تکنولوژی PCI Express ( حتما بخونید ) بهترین گزینه است . هم پهنای باند بهتری داره و هم اینکه توان مصرفی کمتری . مثلا اگه ساتا ورژن 12 گیگابیتی طراحی میشد توی نمودار زیر می بینید که چقدر توان بیشتری مصرف می کرد .

مقایسه توان مصرفی ساتای معمولی و ساتا اکسپرس

مقایسه توان مصرفی ساتای معمولی و ساتا اکسپرس

به خاطر همین مسائل ، طراحان گفتن ما یه کاری می کنیم که هم تکنولوژی ساتا رو شامل بشه و هم اینکه بتونیم از قابلیت های PCI Express استفاده کنیم . اینجوری شد که اسمش رو گذاشتن ساتا اکسپرس .

ساتا اکسپرس Sata Express چیست ؟

ساتا اکسپرس همونطور که از اسمش مشخصه ترکیب دو تا تکنولوژی ساتا و PCI Express هست . ساتا اکسپرس در واقع ورژن 3.2 همون تکنولوژی ساتا به شمار میره . به زبون ساده تر ، ساتا اکسپرس یه گذرگاه کامپیوتریه که هم قطعات سخت افزاری ساتا و هم قطعات پی سی آی اکسپرس رو ساپورت می کنه . مثلا شما می تونید یه هارد ساتای معمولی رو بهش بزنید و استفاده کنید همچنین می تونید یه حافظه SSD که برای پورت PCI Express طراحی شده رو هم بهش بزنید . لوگوی ساتا اکسپرس رو می بینید .

لوگوی ساتا اکسپرس SATA Express

لوگوی ساتا اکسپرس SATA Express

لازم به ذکره که پورت M.2 ، مدلی از تکنولوژی ساتا اکسپرس هست که بیشتر در دستگاه های کوچیک و قابل حمل مثل لپ تاپ و یا آلترابوک استفاده میشه .

حافظه SSD با استاندارد M.2 در لپ تاپ ایسر اسپایر V3

حافظه SSD با استاندارد M.2 در لپ تاپ ایسر اسپایر V3

طرز کار و اتصالات ساتا اکسپرس

اگه خاطرتون باشه توی پست PCI Express گفتم که پی سی آی اکسپرس بر اساس خطوط انتقال دیتا کار میکنه و هرچی این خطوط بیشتر باشن ، پهنای باندش بیشتر میشه و نهایتا سرعت انتقال بیشتر میشه . ساتا اکسپرس هم بر مبنای پی سی آی اکسپرس طراحی شده . PCI Express ورژن 2 و یا 3 . در حال حاضر اکثر ساتا اکسپرس ها روی مادربوردها ورژن 2 پی سی آی اکسپرس هستن با 2 خط انتقال . یعنی این : PCI Express 2.0 x2 . این چیزی که گفتم پهنای باند 1 گیگابایت در ثانیه رو در اختیار طراحان میذاره . این در حالیه که ساتا نسخه سوم که دیگه بالاترین ورژن ساتا هست فقط 600 مگابایت در ثانیه ( یعنی 0.6 گیگابایت در ثانیه ) سرعت داره . تازه این 1 گیگابایت فقط واسه نسخه ی دوی پی سی آی اکسپرسه و اونم تازه با 2 تا خط انتقال . در حالیکه در آینده ای نزدیک ساتا اکسپرس از نسخه 3 و چهار تا خط انتقال استفاده می کنه که می تونه تا نزدیکای 4 گیگابایت در ثانیه هم بره . خیلی سرعت زیادیه . پس طراحان می تونن با افزایش تعداد خطوط انتقال ، پهنای باند و نهایتا سرعت انتقال اطلاعات رو در ساتا اکسپرس افزایش بدن .

شکل زیر یه پورت ساتا اکسپرس روی مادربورد هست . همونطور که می بینید از 2 تا پورت ساتا به علاوه یه قسمت کوچیک تشکیل شده . این آرایش مخصوص روی مادربورد هست اما اون طرف که به قطعه مثل حافظه SSD وصل میشه متفاوته . شکل های زیر رو ببینید :

پورت ساتا اکسپرس روی مادربورد ایسوس

پورت ساتا اکسپرس روی مادربورد ایسوس

شکل زیر ، کانکتور SATA Express رو نشون میده که داخل پورت بالا میره .

کانکتور ساتا اکسپرس سمت مادربورد

کانکتور ساتا اکسپرس سمت مادربورد

شکل زیر کانکتور SATA Express هست که به حافظه SSD می خوره .

کانکتور ساتا اکسپرس سمت حافظه SSD

کانکتور ساتا اکسپرس سمت حافظه SSD

اینم عکس خود کابل ساتا اکسپرس هست :

کابل ساتا اکسپرس

کابل ساتا اکسپرس

نهایتا اتصال یه حافظه SSD به مادربورد توسط کابل ساتا اکسپرس اینجوری میشه :

حافظه SSD متصل به مادربورد

حافظه SSD متصل به مادربورد

NVMe در ساتا اکسپرس چیست ؟

بعدا شاید مفصل در مورد NVMe صحبت کنم اما در حد تیتر و اینکه کارتون راه بیفته بدونید که NVMe مخفف NVM Express هست و خود NVM هم مخفف Non-Volatile-Memory هست به معنی حافظه غیر فرار . یعنی حافظه ای که با رفتن برق اطلاعاتش از بین نمیره . در همین رابطه حتما پست ” چرا با قطع برق حافظه RAM پاک میشه ” رو بخونید . پس تا همینجا میشه فهمید که NVMe مربوط به حافظه های بلند مدت مثل حافظه های فلش SSD هست .

به زبون ساده NVMe یه پروتکل یا استاندارده و پورت به حساب نمیاد . ببینید ، موقعی که تکنولوژی ساتا اکسپرس طراحی شد و به بازار اومد ، یه جورایی باید به نرم افزار می فهموندن که آقا این حافظه SSD از تکنولوژی ساتا اکسپرس استفاده می کنه ، این کار رو با طراحی یه استاندارد یا درایور به نام NVMe انجام دادن . الان کلیه شرکت هایی که حافظه یا قطعات مبتنی بر ساتا اکسپرس تولید می کنن ، بر پایه پروتکل NVMe می زنن که سیستم عامل ها به طور خودکار اون قطعه رو بشناسن در غیر اینصورت شرکت ها باید واسه قطعاتشون یه درایور مجزا می نوشتن که خب هم هزینه برداره و هم کار اضافه است . لازم به ذکره که قبل از تولید حافظه های SSD با سرعت زیاد ، حافظه ها از استاندارد AHCI استفاده می کردن . استاندارد NVMe اجازه سرعت بیشتر و موازی کاری بیشتری رو نسبت به AHCI میده . در واقع استاندارد AHCI مخصوص تکنولوژی ساتا بود ( البته برای تکنولوژی PCI Express هم استفاده میشه ) اما NVMe برای تکنولوژی ساتا اکسپرس هست . در عکس زیر می تونید ببینید که NVMe چقدر می تونه توی سرعت خوندن یا نوشتن یه حافظه تاثیر گذار باشه .

تاثیر استاندارد NVMe در ساتا اکسپرس

تاثیر استاندارد NVMe در ساتا اکسپرس

فعلا در همین حد کافیه آشنا بشید . بعدا انشالا بیشتر توضیح میدم .

این مطلب رو برای دوستان تون هم بفرستین

با کلیک روی دکمه +1 به این مطلب امتیاز بدین .
راهنمای خرید اینترنتی - ابراهیم درویش
دسته بندی
موضوعات مرتبط
محمد امین زاده

محمدرضا امين زاده هستم ، مهندس الكترونيك و سردبير مجله علم فردا . علاقه زیادی به سخت افزار و طراحی مدارهای الکترونیکی دارم ، اگه فرصتی بمونه در زمینه ادیت فیلم و تصویر و طراحی رابط کاربری وب و اندروید مطالعه و تمرین می کنم .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

حمایت از علم فردا

نوشتن مطالب آموزشی به زبان ساده و قابل فهم برای همه ، کار بسیار سختیه . از طرفی ، نگهداری یک وب سایت آموزشی خرج داره ! اگر براتون امکان داره لطفا با پرداخت مبلغ کمی در هزینه های سایت سهیم باشید تا ما هم بتونیم با خیال راحت براتون بنویسیم و به سوال ها تون پاسخ بدیم . حمایت مالی از علم فردا

آداب نظر دادن در علم فردا

■ دوستان علم فردا به هیچکسی توهین نمیکنن !
■ اگر سوالی دارید در یک مطلب کاملا مرتبط بپرسید ! برای پیدا کردن مطلب مرتبط حتما از فرم جستجو استفاده کنید .
■ اگر مطلب مرتبطی پیدا نکردین ، می تونید سوال تون رو ایمیل کنید . اگر زمان داشته باشیم حتما پاسخ میدیم .
■ اول سوال ها و دیدگاه های کاربرای دیگه رو بخونید ، اگر پاسخ سوال تون رو پیدا نکردین بپرسید . سوال های تکراری پاسخ داده نمیشن !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی *

32 دیدگاه

  • پس مادربردی که از استاندارد NVME پشتیبانی میکنه حتما ساتا اکسپرس داره ؟

  • با سلام وخسته نباشید لطفا در مورد پورت U.2 به جای ساتا اکسپرس که برای حافظه ssd توضیح بدین ممنون

  • سلام …مین من هم ساتا 2 داره هم ساتا 3 … ساتا 2 پیشفرض روی ide و ساتا 3 روی ahci هست…
    همچنین xp پورت ساتا 3 رو نمیشناسه…که نمیدونم مشکل چیه..
    ولی اگه یک آموزش جامع در مورد تنظیمات بوت و همچنین آموزش قطعات سیستم از مبتدی تا پیشرفته قرار بدید…عالی میشه…چون کارتون رو قبول دارم ..حاضرم بابتش هزینه هم بدم…
    یه پیشنهاد دیگه هم اینکه یک حساب شارژی درست کنید تا کاربران بتونن با پرداخت هزینه سوال بپرسن و پاسخ دریافت کنند…فکر میکنم خوب باشه…یا مثل رایانه کمک با تماس تلفنی…

  • افرین به شما من ssd خریدم کل بازار سوال منو نتونستن جواب بدن ممون فقط یه سوال
    الان ssd من روی ساتا3 هست و سرعت کپی توش از 90 مگ بالا نمیره یه مادربرد پسندیدم giga z170x میتونید بگید اگه ssd v, رو روی اون نصب کنم سرعت من تفاوت محسوسی خواهد داشت و البته در اجرای نرام افزار های سنگین مانند ویژوال استودیو
    الان مادر بردم giga p75

  • پیمان دین نما 08 اردیبهشت 1395

    سلام
    به عنوان یه مربی فنی و حرفه ای با 25 سال سابقه بهت احسنت میگم و بدون با این روحیه ای که داری مسلما در اینده ای نه چندان دور جزئ نوابق ایران سرافراز خواهی بود .

    • سلام جناب دین نما
      بنده هم روزگاری مربیان فنی و حرفه ای خوبی مثل شما داشتم و الان دارم خدمتتون درس پس میدم .
      انشالا که همیشه سلامت و خوش باشید .

    • سلام مهندس، با عرض معذرت “نوابغ” درسته!

  • مرتضی 27 آذر 1394

    سلام، خیلی ممنون از مقاله مفید و جامع تون در مورد sata express.
    پورت sata express همونطور که تو عکس دیده میشه سه تا شکاف داره که دوتاش ساتا و یک پورت کوچکتر داره،
    آیا برای اتصال ssd حتما به کابل ساتا اکسپرس که تصویرش رو گذاستید نیاز هست؟ یا با همین کابل های ساتا معمولی هم میشه به یکی از پورت های سه گانه sata express متصلش کرد؟
    در مورد هارد دیسک اگه به پورت ساتا اکسپرس متصل بشه سرعت بیشتری نسبت به پورت ساتا 3 پیدا میکنه یا فرقی نداره؟ و آیا امکانش هست که با کابل های ساتا معمولی به یکی از پورت های ساتا اکسپرس متصل کرد یا خیر؟ ممنون

    • سلام
      بستگی به حافظه SSD داره . اگه SSD معمولی باشه با کابل ساتا وصل میشه و نیازی به کابل ساتا اکسپرس نیست .
      حداکثر سرعت هارد توسط خودش تعیین میشه . وقتی هارد ، سرعت بیشتر از حد توان خودش رو ساپورت نکنه چه اهمیتی داره .
      بله میشه

  • با سلام ضمن تشکر از این پست و کل سایت که خیلی مطالب مفیدی قرار میدین.
    من میخوام این روزا سیستم ببندم چندتا سوال داشتم ممنون میشم پاسخ بدین
    ۱- ssd های موجود در بازار رو میشه به sata express وصل کرد؟ مثلا Samsung evo 120 GB ، سرعتش با sata فرق میکنه منظورم این مدل ssd هست
    ۲-یه مدل مادربرد گیگابایت sata express با ترافیک 16gb/s داره ، اگه یه ssd Samsung evo 120GB بهش وصل بشه از کل این ترافیک استفاده میکنه یا نه این مدل ssd این سرعت رو ساپورت نمیکنه؟ از کجا میشه فهمید ssd ها چه سرعتی رو ساپورت میکنن؟
    بازم ممنون از مطالبتون
    ۲-

    • سلام
      1 – بله میشه اما رو همون سرعت خودشون کار می کنن
      2 – خیر اون حداکثر پهنای باند هست و لزوما استفاده نمیشه . سرعت رو در مشخصات هارد می نویسه

  • سلام میدونم تو این بخش جای اینجور سوال ها نیس ولی نمیدونستم کجا باید مطرح کنم سوالمو.
    میخواستم بپرسم مشاوره خرید ک داخل سایت دارید فقط مختص لبتاب هست؟یا مشاوره خرید کامپیوتر هم دارید؟؟؟
    خیلی نیاز دارم ب مشاوره واقعا
    ممنون میشم جواب بدید.

  • ممنون توضیحات خیلی کامل بود.
    تشکر
    موفق باشید

  • سلام و با تشکر از مطلب خوبتون

    یه سوال داشتنم. من مادربورد z97-a دارم و sata exprees هم مطابق شکل شما داره الان هارد معمولی وسترن دارم اینارو به نظرتون فرقی میکنه به sata معمولی وصل کنم یا به sata express؟ الان به sata معمولی وصل کردم عوض کنم بزنم به sata express ؟ فرقی میکنه ؟ یا منتظر باشم ssd بخرم و بعد وصل کنم؟

    • سلام
      تو این شرایط فرقی نمی کنه چون هارد شما سرعت بیشتر رو ساپورت نمی کنه . موقعی که SSD با سرعت بالا گرفتید می تونید بزنید به ساتا اکسپرس

  • سلام آقای امین زاده .
    سوال داشتم در مورد هارد . من وقتی کامپیوتر را روشن می کنم بعد از چک کردن سی دی رام وقتی که میاد از هارد اطلاعاتو بخونه و ویندوز را بالا بیاره میزنه
    error in loading operating system و یا disk read error. و وقتی می خواهم ویندوز عوض کنم در قسمت درایو ها که بتونی فرمت کنی و یا اندازه پارتیشنو تغییر بدی هیچ درایوی را نمیاره . میزنه
    drive not found. داخل کیسو نگاه کردم همه چی ردیفه .
    آیا باید هاردمو بندازم دور ؟
    یکی دسته دوم بخرم چطوره?

  • لطفاً در مورد کنسولهای بازی هم مطلب بذارین ممنون

  • محمدحسین 26 تیر 1394

    سلام مجدد
    داداش من مدل مادربردم m52l-s3p گیگابایته
    بنظرت ارزش داره که از طریق ساتا روش یه اس اس دیه سامسونگ (evo یا pro) بندازم؟ میخوام ویندوزمو روش نصب کنم…

    • سلام مادربوردتون قدیمیه . به نظرم نکنید این کارو بهتره چون بقیه قطعات هم تو سرعت مهمن هارد نمی تونه معجزه کنه

  • محمدحسین 26 تیر 1394

    مثل همیشه مفید و عالی!
    ممنون از وقتی که صرف کردی…

  • حرفی ندارم واسه گفتن فقط عععععااااااااااالللللللییی دمتون گرم بااین مطالب ارزنده تون موفق باشید همیشه

  • سلام مهندس جان خسته نباشی مثل همیشه عالی بود. میخواستم خواهش کنم ی مطلب در مورد پارتیشن بندی رم لپ تاپ و pc ی مطلب عالی بزارین تا کامل یاد بگیریم رم های 4-8. رو توضیح بدین ممنون .هرچه زودتر بهتر

    • سلام . لطف دارید . رم که پارتیشن بندی نداره در مورد رم کامپیوتر هم مطلب زیاد نوشتم . تو خود علم فردا جستجو کنید ( بالای سایت )

  • درود و خسته نباشید!!!
    مطلبتون عالی بود !
    تشکر

  • خیلی ممنون نمی دونستم
    برای خرید های اینده حتما نیاز میشه

  • بهروز 24 تیر 1394

    سلام!
    نماز و روزه هاتون قبول باشه!
    عالی بود مطلبتون!
    اگه میشه بیشتر مطلب بذارید!
    با تشکر از زحمات خوبتان

خبرنامه علم فردا
علم فردا در شبکه های اجتماعی علم فردا در جی پلاس کانال تلگرام علم فردا علم فردا در اینستاگرام
هر گونه کپی برداری از مطالب علم فردا ممنوعه ! در ضمن ، وب سایت علم فردا بر روی سرور های قدرتمند پارس پک میزبانی میشه .