بستن فهرست
کانال آموزشی تلگرام

دیافراگم دوربین عکاسی یکی از چیزاییه که خیلی ابهام برانگیزه . خیلیا نمی دونن دیافراگم دوربین چیه و یا معنی اعداد دیافراگم دوربین رو نمی دونن . من در این پست می خوام خیلی ساده بگم که این دیافراگم چه کاری انجام میده و چه تاثیری در عکاسی داره .

دیافراگم دوربین

دیافراگم دوربین

دیافراگم دوربین چیست ؟

به زبون ساده دیافراگم دوربین یه قطعه مکانیکی هست که اجازه میده نور به لنز بتابه و شما بتونید عکس یا فیلم بگیرید . دیافراگم دوربین به صورت پره پره طراحی میشه . اینکه چقدر این پره ها باز بشن ، تعیین می کنه که چه مقدار نور داخل لنز بتابه . به مقدار باز بودن دیافراگم یا در واقع اون روزنه ای که نور میاد داخل ، میگن Aperture . تلفظ صحیح Aperture به صورت اَپِرچِر هست .

متاسفانه خیلیا تو ایران فرق بین اپرچر و دیافراگم رو نمی دونن . دیافراگم بازوی کنترلی اپرچر هست در واقع اپرچر فقط یه روزنه است و دیافراگم اون پره هایی هستن که با باز و بسته شدن ، این روزنه رو بوجود میارن .

دیافراگم دوربین و Aperture

دیافراگم دوربین و Aperture

تلفظ صحیح واژه دیافراگم Diaphragm در انگلیسی به این شکله : daɪ.ə.fræm و اینجوری تلفظ میشه : دایِفِرِم که حرف “ر” یه چیزی بین اَ و اِ تلفظ میشه .

در چشم انسان ، مردمک دقیقا کار روزنه Aperture رو انجام میده و عنبیه کار دیافراگم . یعنی عنبیه ، اندازه باز و بسته شدن مردمک رو کنترل می کنه . الان بیشتر توضیح میدم .

طرز کار دیافراگم دوربین چگونه است ؟

تمام دوربین های عکاسی ، مکانیزم شون شبیه به مکانیزم چشم انسان طراحی شده . قرنیه چشم انسان مثل لایه بیرونی لنز دوربین عمل می کنه . قرنیه به همراه زلالیه و اجزای بیرونی چشم ، نور رو جمع آوری و متمرکز میکنن تا از طریق مردمک به شبکیه برسه و پردازش بشه . پس نور ، اول به قرنیه می رسه ، بعدش عنبیه ( قسمت بزرگ رنگی چشم ) نسبت به این نوری که میاد ، خودش رو فشرده یا باز میکنه و به این شکل ، مردمک ( قسمت تیره و کوچیک داخل عنبیه ) بزرگ یا کوچیک میشه .

مکانیزم دیافراگم دوربین شبیه به چشم انسان

مکانیزم دیافراگم دوربین شبیه به چشم انسان

حتما دیدین موقعی که نور کم و زیاد میشه ، مردمک چشم تون باز و بسته میشه . اگه از یه جای تاریک یهو برید یه جای روشن ، چشم تون درد میگیره . دلیلش اینه که مردمک چشم تون داره خودش رو تنظیم میکنه . پس عنبیه چشم همون دیافراگم دوربین و مردمک چشم هم اپرچر هست .

تاثیر نور در باز و بسته شدن مردمک چشم

تاثیر نور در باز و بسته شدن مردمک چشم

اعداد دیافراگم دوربین

حتما تو مشخصات فنی دوربین ها و یا گوشی ها دیدین که زده f/22 و یا f/1.4 . این عبارت مربوط به همین دیافراگم دوربین یا در اصل مربوط به اپرچر هست . همونطور که گفتم ، اپرچر تعیین میکنه که چه مقدار نور وارد دوربین بشه . هر چی این روزنه نوری ، بزرگتر باشه خب مسلما نور بیشتری وارد میشه و برعکس . حرف f مخفف عبارت Focal Length هست یعنی فاصله کانونی . به فاصله بین لنز و سنسور دوربین میگن فاصله کانونی . فاصله کانونی همون چیزیه که زوم روی سوژه رو تعیین می کنه و برحسب میلی متر بیان میشه . مثلا 35 میلی متر یا 50 میلی متر .

اما اون عدد بعد از f از کجا اومده ؟ عدد بعد از f در واقع نسبت فاصله کانونی به قطر دیافراگم ( اپرچر ) هست و از فرمول زیر محاسبه میشه :

N مساوی است با فاصله کانونی F تقسیم بر قطر اپرچر D

N همون عدد بعد از f هستش . پس اگه مثلا فاصله کانونی دوربین 50 میلی متر باشه و قطر اپرچر 25 میلی متر باشه ، عدد N میشه 2 و اینجوری می نویسنش : f/2 . پس عدد بعد از f ، حاصل تقسیم فاصله کانونی بر قطر اپرچر یا دیافراگم دوربین هست . مثلا f/1.4 یعنی یه عددی تقسیم بر یه عدد دیگه شده ، شده 1.4 .

نکته مهم اینه که هرچی عدد بعد از f بیشتر باشه ، روزنه کوچیکتره و نور کمتری وارد میشه و هرچی عدد بعد از f کوچیکتر باشه ، روزنه بزرگتره و نور بیشتری هم میاد . پس یادتون باشه

■ عدد کوچکتر ، روزنه بزرگتر و نور بیشتر

■ عدد بزرگتر ، روزنه کوچیکتر و نور کمتر

تاثیر اندازه اپرچر دوربین بر نور

تاثیر اندازه اپرچر دوربین بر نور

معمولا اعداد دیافراگم دوربین اعداد مشخصی دارن . اعداد دیافراگم دوربین به ترتیب با عدد رادیکال 2 و یا 1.41 ضرب میشن و عدد بعدی رو تشکیل میدن . شکل زیر اعداد استاندارد دیافراگم دوربین رو نشون میده . اگه دقت کنید ، عدد 1.4 اگه ضرب در 1.41 یا همون رادیکال 2 بشه ، میشه 2 و اگه عدد 2 ضرب در 1.41 بشه میشه 2.8 و همینجوری تا آخر .

اندازه های استاندارد Aperture دوربین

اندازه های استاندارد Aperture دوربین

در شکل زیر هم اندازه دیافراگم دوربین رو در دنیای واقعی می بینید .

دیافراگم دوربین در اندازه های مختلف

دیافراگم دوربین در اندازه های مختلف

دیافراگم ، اعداد ثابتی داره اما توی دوربین های DSLR می تونید اعداد بینابین هم انتخاب کنید . دیافراگم دوربین گوشی شما یه عدد ثابته چون امکان حرکت دادن لنز وجود نداره اما توی دوربین های حرفه ای به شما اجازه داده میشه با تغییر زوم ، به مقدار دلخواه گشودگی اپرچر برسید .

شناسایی اعداد دیافراگم دوربین

روی دوربین گوشی که چیزی نمیشه نوشت و شما باید عدد دیافراگم دوربین گوشی خودتون رو از روی مشخصات فنی پیدا کنید . همونطور که گفتم این عدد رو اینجوری نشون میدن : f/2 و یا f/2.8 . در حال حاضر گوشی های جدید دریچه دیافراگم بین f/1.7 تا f/2.2 دارن . هرچی عدد بعد از f کمتر باشه ، بهتره . مثلا گوشی گلکسی اس 7 دریچه دیافراگم f/1.7 داره اما گلکسی اس 6 اپرچر f/1.9 داشت .

توی دوربین های DSLR یا دوربین های حرفه ای عکاسی ، معمولا روی لنز یا کنار لنز می نویسن که دریچه دیافراگم دوربین چقدره . مثلا در شکل زیر می بینید که اندازه دیافراگم از 3.5 تا 5.6 متغیره . اعداد بعد از 1 مهم هستن . مثلا دوربین زیر دریچه دیافراگم متغیر داره و از f/3.5 تا f/5.6 تغییر میکنه . یعنی با تغییر زوم ، اندازه دریچه دیافراگم هم تغییر می کنه .

دیافراگم دوربین Nikon به صورت متغیر

دیافراگم دوربین Nikon به صورت متغیر

بعضی از دوربین ها هم دریچه ثابتی دارن یعنی با تغییر زوم ، هیچ تغییری در اندازشون حاصل نمیشه .

دیافراگم ( اپرچر ) ثابت روی دوربین Nikon

دیافراگم ( اپرچر ) ثابت روی دوربین Nikon

 

تاثیر دیافراگم دوربین در عکاسی

اندازه دریچه دیافراگم تاثیر زیادی روی خروجی تصویر داره . جدای از اینکه مقدار نور رو تعیین میکنه روی عمق میدان هم تاثیر مسقیم داره . عمق میدان یعنی چقدر از فضای عکس توی فوکوس هست ( البته تلفظ صحیح Focus به این شکله : فوکِس foʊ.kəs هست . ) . مثلا در عکاسی پرتره یا چهره ، باید چهره به صورت فوکوس شده باشه و پشت سر سوژه مات باشه . پس عمق میدان تو این حالت باید کم باشه . اما توی عکاسی طبیعت یا منظره باید عمق میدان زیاد باشه یعنی جلو وسط و عقب تصویر به صورت شارپ و تمیز توی عکس نمایان باشه . دو تصویر زیر عمق میدان کم و زیاد رو نشون میده .

تاثیر اندازه دیافراگم دوربین روی عمق میدان

تاثیر اندازه دیافراگم دوربین روی عمق میدان

نکته مهم اینه که هر چی دریچه دیافراگم ، بزرگتر باشه عمق میدان کم میشه و هر چی دریچه دیافراگم دوربین کوچیکتر باشه عمق میدان بیشتر میشه . اینکه دریچه دیافراگم دوربین چجوری روی عمق میدان تاثیر میذاره یه مبحث دیگس که باید جداگونه بررسی بشه و انشالا اونم می نویسم .

خب دوستان من سعی کردم تا اونجایی که می تونم مفهوم دیافراگم دوربین و Aperture رو به زبون ساده توضیح بدم .

این مطلب رو برای دوستان تون هم بفرستین

با کلیک روی دکمه +1 به این مطلب امتیاز بدین .
راهنمای خرید اینترنتی - ابراهیم درویش
دسته بندی
موضوعات مرتبط
محمد امین زاده

محمدرضا امين زاده هستم ، مهندس الكترونيك و سردبير مجله علم فردا . علاقه زیادی به سخت افزار و طراحی مدارهای الکترونیکی دارم ، اگه فرصتی بمونه در زمینه ادیت فیلم و تصویر و طراحی رابط کاربری وب و اندروید مطالعه و تمرین می کنم .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

حمایت از علم فردا

نوشتن مطالب آموزشی به زبان ساده و قابل فهم برای همه ، کار بسیار سختیه . از طرفی ، نگهداری یک وب سایت آموزشی خرج داره ! اگر براتون امکان داره لطفا با پرداخت مبلغ کمی در هزینه های سایت سهیم باشید تا ما هم بتونیم با خیال راحت براتون بنویسیم و به سوال ها تون پاسخ بدیم . حمایت مالی از علم فردا

آداب نظر دادن در علم فردا

■ دوستان علم فردا به هیچکسی توهین نمیکنن !
■ اگر سوالی دارید در یک مطلب کاملا مرتبط بپرسید ! برای پیدا کردن مطلب مرتبط حتما از فرم جستجو استفاده کنید .
■ اگر مطلب مرتبطی پیدا نکردین ، می تونید سوال تون رو ایمیل کنید . اگر زمان داشته باشیم حتما پاسخ میدیم .
■ اول سوال ها و دیدگاه های کاربرای دیگه رو بخونید ، اگر پاسخ سوال تون رو پیدا نکردین بپرسید . سوال های تکراری پاسخ داده نمیشن !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی *

13 دیدگاه

  • والا دو خط اخر نگاه کنید فکر کنم اشتباه نوشتید

  • خسته نباشید
    چه قدر مطالب شما عالی و دور از حاشیه ان
    دقیقا پست های این سایت به سوالاتی جواب میده که واقعا نیازه برای تجربه کاربری بهتره بدونیم
    ممنون از شما و سایت خوبتون

  • سلام
    توی تصویر ” تاثیر اندازه اپرچر دوربین بر نور ”
    عدد f/1.2 باید f/1.4 باشه ؟ یا درسته ؟

    • سلام
      اندازه اپرچر استاندارد فرق داره . اندازه اپرچر می تونه هر عددی باشه . 1.2 غلط نیست یعنی لزومی نداره حتما 1.4 باشه می تونه 1.3 هم باشه . اما توی اندازه های استاندارد ، اعداد ضربدر 1.41 میشن .

  • ممنونم از سایت خوبتون . مطلب مفیدی بود . من ک ازش استفاده کردم . دمتون گرم . عکس های توی پست هم فوق العاده بود و به فهم بیشتر متن کمک میکردن . خود متن هم حرف نداشت . یا علی

  • سلام با تشکر از مطلبتون
    عدد کمتر دریچه دیافراگم دلیل بر ورود بیشتر نور و عکاسی بهتر توی نور کمه . عدد بیشتر هم باعث میشه تصاویر بهتری از مناظر طبیعی بدون فوکوس محدود داشت
    سوالم اینه که گوشی هایی که دوربین شون مثلا دریچه دیافراگم ۱.۷ هست میشه توی تنظیماتش کاری کرد که برای عکاسی از طبیعت هم مناسب باشه ؟
    متشکرم

    • سلام
      بستگی به دوربین داره . تنظیمات نرم افزاری هست ، ضمن اینکه سرعت شاتر و تنظیم ایزو ISO و تنظیم لنز همشون به خروجی عکس دلخواه شما کمک می کنن .

  • مهدی باقری 03 آبان 1395

    آقای امین زاده خیلی خوب و کامل بود و اطلاعات زیادی را جذب کردم

    از کاربران علم فردا درخواست دارم که کمک مالی به اندازه توانشان به سایت علم فردا انجام دهند.

    با تشکر

  • ممنون از توضیح خوب و کاملتون

خبرنامه علم فردا
علم فردا در شبکه های اجتماعی علم فردا در جی پلاس کانال تلگرام علم فردا علم فردا در اینستاگرام
هر گونه کپی برداری از مطالب علم فردا ممنوعه ! در ضمن ، وب سایت علم فردا بر روی سرور های قدرتمند پارس پک میزبانی میشه .