بستن فهرست
کانال آموزشی تلگرام

تاندربولت یا دقیق تر ثاندربولت یک رابط سخت افزاری برای انتقال اطلاعات با سرعت بسیار بالاست . شاید اسم این تکنولوژی رو شنیده باشید اما چیزی ازش ندونید . پس تا انتهای پست با من همراه باشید تا ببینیم این تاندربولت چیه و از کجا اومده و قراره چکار کنه !

معنی و تلفظ صحیح Thunderbolt

کلمه Thunderbolt به معنی آذرخش یا همون رعد و برق هست و شاید به خاطر سرعت زیاد رعد و برق و اینکه آدم رو یاد برق میندازه ، اینتل اسم Thunderbolt رو انتخاب کرده .

تلفظ صحیح کلمه Thunderbolt به شکل θʌndəbəʊlt’ هست که استرس یا فشار روی Th هست . در اصل باید اینجوری تلفظ شه : ثاندربوُلت ، اما خب تو زبان فارسی به خاطر نبود تلفظ ث ( در عربی ) و یا θ ( در انگلیسی ) همه بهش میگن تاندربولت ، من هم به همین دلیل زین پس و توی این پست میگم تاندربولت .

تاریخچه تاندربولت Thundebolt

خیلی خلاصه میگم چون گذشته اش خیلی مهم نیست ! اینتل همیشه دنبال یه تکنولوژی یا استاندارد بود که به نام خودش باشه و جای استاندارد USB رو بگیره و عملکرد بهتری هم داشته باشه ، از طرفی یه استاندارد واحد بشه برای اتصال همه جور دستگاهی ، حالا چه دستگاه های تصویری مثل مانیتور و کارت گرافیک چه دستگاه های انتقال اطلاعات مثل هارد و فلش و … . از سال 2009 یه خبرهایی به گوش رسید که اینتل داره روی یه تکنولوژی فیبر نوری کار می کنه که هم بتونه اطلاعات رو انتقال بده و هم ویدئو . خلاصه اینتل یه استاندارد به نام لایت پیک Light Peak طراحی کرد که با استفاده از فیبر نوری کار می کرد . لایت پیک در سال 2009 و روی مادربورد یک کامپیوتر سرور اپل به نام مک پرو Mac Pro رونمایی شد که می تونست دو تا سیگنال فول اچ دی رو همزمان ارسال کنه .

بعدا اپل فهمید که اگه لایت پیک رو با کابل مسی طراحی کنه می تونه برق رو هم انتقال بده ضمن اینکه هزینه کلی هم کاهش پیدا می کنه . تو همین فکرا بود که اسم لایت پیک رو هم عوض کرد و گذاشت تاندربولت .

لوگوی تاندربولت Thunderbolt

لوگوی تاندربولت Thunderbolt

تاندربولت توسط شرکت اپل به دنیای تکنولوژی معرفی شد یعنی اپل ، تاندربولت رو به عنوان یک TradeMark یا علامت تجاری ثبت کرد و بعدا دوباره حق امتیاز و تصرف در تکنولوژی رو به اینتل واگذار کرد و در حال حاضر اینتل روش کار می کنه و اپل استفاده ! در مورد TradeMark هم قبلا توضیح دادم . پست ” معنی حرف R و TM و C روی برند و فناوری ” رو بخونید .

تاندربولت Thunderbolt چیست ؟

Thunderbolt یک رابط سخت افزاری برای اتصال دستگاه های جانبی به کامپیوتر یا لپ تاپ میزبان هست که در 24 فوریه 2011 معرفی شد . طراح این رابط اینتل و شرکتی که بیشترین استفاده از Thunderbolt رو داره ، شرکت اپل هست . در حال حاضر پورت تاندربولت رو روی مک بوک ایر یا مک بوک پرو های اپل می تونید ببینید . به زبان ساده ، Thunderbolt یه رابط مثل پورت USB هست با این تفاوت که هم سرعت بیشتری داره هم قابلیت انتقال تصاویر . منظورم اینه که چیز ترسناکی نیست ، یه پورته !

Thunderbolt در نوع فیبر نوری و کابل مسی تولید میشه . در کابل مسی شما می تونید دستگاه های مختلف رو همزمان با انتقال اطلاعات ، شارژ هم بکنید اما در مدل فیبر نوری فقط می تونید اطلاعات یا تصویر رو منتقل کنید . حداکثر طول کابل مسی تاندربولت 3 متر و کابل فیبر نوری هم 60 متر هست .

در نسخه های 1 و 2 و 3 تاندربولت ، تا 6 دستگاه به صورت اتصال ترتیبی ( متوالی ) یا حلقه ای ( تو انگلیسی به این نوع اتصال میگن Daisy Chain ) می تونن با همدیگه در ارتباط باشن .

جالب اینجاست که برای استفاده از Thunderbolt در کامپیوتر یا لپ تاپ نیاز به هیچ درایوری نیست و سیستم عامل خودش همه تغییرات در ورودی و خروجی Thunderbolt رو می فهمه . به همین خاطر توی انگلیسی به پورت هایی مثل USB و Thunderbolt میگن Hot Pluggable .

از تاندربولت روی لپ تاپ های اپل یعنی مک بوک پرو و مک بوک ایر استفاده میشه :

پورت تاندربولت روی مک بوک پرو

پورت تاندربولت روی مک بوک پرو

پورت و کابل تاندربولت

در حال حاضر تعداد بسیار کمی مادربورد یا لپ تاپ تو دنیا هستن که از Thunderbolt پشتیبانی می کنن اما با طراحی نسخه سوم Thunderbolt به نظر می رسه دیگه باید منتظر استفاده بیشتر از این تکنولوژی روی سیستم های کامپیوتری باشیم . در شکل زیر نمونه ای از پورت تاندربولت رو می بینید :

پورت تاندربولت روی مادربورد گیگابایت

پورت تاندربولت روی مادربورد گیگابایت

کابل تاندربولت 3 رو دیگه مثل USB Type-C ساختن که تبدیل به یه استاندارد واحد برای تمام دستگاه ها بشه . ضمنا جهت وارد کردن کانکتور دیگه مهم نیست چون دو طرفه است .

کابل تاندربولت 3

کابل تاندربولت 3

کابل تاندربولت 1 و 2 شبیه به همن :

کابل تاندربولت 1 و 2

کابل تاندربولت 1 و 2

از تاندربولت میشه برای اتصال انواع کارت شبکه ، کارت گرافیک ، هارد و حافظه های جانبی ، درایو نوری ، مانیتور و … استفاده کرد به شرطی که اونا هم تکنولوژی Thunderbolt رو داشته باشن .

سخت افزار پورت و کابل تاندربولت

تاندربولت جوری طراحی شده که بتونه همزمان دیتا ، ویدئو و همینطور برق رو منتقل کنه . ویدئو و اطلاعات در کابل Thunderbolt به صورت سریال جابجا میشن و بعد از عبور از کنترلر تاندربولت ، به دو سیگنال مجزا تقسیم میشن . شکل زیر رو ببینید متوجه میشید ، در شکل زیر دایره های نارنجی ویدئو هستن و دایره های آبی هم دیتا . داخل کابل هم ویدئو هست و هم دیتا اونم به صورت سریال !

تاندربولت چگونه کار می کند - طرز کار Thunderbolt

تاندربولت چگونه کار می کند – طرز کار Thunderbolt

در تاندربولت 1 و 2 ، دو تا سیگنال دیتا و ویدئو ارسال و دریافت میشه . دیتا از طریق استاندارد PCI Express و ویدئو هم از طریق استاندارد Displayport . در تاندربولت 3 علاوه بر استانداردهای بالا ، استاندارد USB 3.1 نسخه دوم و اترنت 10 گیگابیتی هم اضافه شده یعنی از 3 طریق می تونید دیتا رو منتقل کنید و از طریق استاندارد Displayport هم ویدئو .

اساس کار Thunderbolt اینجوریه که اطلاعات در مبدا توسط کنترلر تاندربولت ، مالتی پلکس ( Multiplex ) میشه از کابل تاندربولت عبور میکنه و در مقصد هم دوباره توسط کنترلر ، دی مالتی پلکس ( Demultiplex ) میشه . پس هم در مبدا و هم در مقصد ما به کنترلر Thunderbolt نیاز داریم . شکل زیر نمونه ای از کنترلر واقعی تاندربولت رو روی مادربورد مک بوک اپل نشون میده :

کنترلر تاندربولت روی مادربورد مک بوک اپل

کنترلر تاندربولت روی مادربورد مک بوک اپل

لازم به ذکره که کابل فیبر نوری تاندربولت باید جریان الکتریکی رو به اشعه های نوری تبدیل کنه تا از خودش عبور بده پس لازمه که یه مبدل واسه همین کار قبل از کابل فیبر نوری تاندربولت قرار بدیم . این مبدل که یه چیپست هست انتهای کابل ( به اصطلاح روی کلگی کابل ) تعبیه میشه . شکل زیر رو ببینید :

مبدل جریان الکتریکی به سیگنال نوری در کابل تاندربولت

مبدل جریان الکتریکی به سیگنال نوری در کابل تاندربولت

واسه اینکه همه چی مثل بچه آدم کار کنه باید دستگاه هایی که به هم وصل میشن پورت و کانکتور Thunderbolt داشته باشن به اضافه اینکه داخل خودشون کنترلر تاندربولت رو داشته باشن . مثلا یه مانیتور با پورت mini Display یا Displayport به تاندربولت وصل میشه اما کار نمی کنه پس واسه این کار باید از تبدیل استفاده کنید .

انواع تاندربولت Thunderbolt

تا الان که دارم این پست رو می نویسم ، تاندربولت 3 تا ورژن اصلی داره . تاندربولت 1 و 2 و 3 .

■ تاندربولت 1 :

اولین نسخه از تاندربولت که پهنای باند 10 گیگابیت در ثانیه داشت و برای اولین بار در مک بوک پرو اپل در فوریه 2011 رونمایی شد . تاندربولت 1 از استاندارد PCI Express 2.0 x4 و همچنین Displayport 1.1a x4 استفاده می کنه . اون x4 یعنی 4 مسیره !

■ تاندربولت 2 :

که از نظر ظاهری هیچ فرقی با نسخه 1 نکرده اما پهنای باندش بیشتر شده یعنی از نظر فیزیکی پهنای باند مشابه با تاندربولت 1 داره اما از نظر منطقی پهنای باندش دو برابر شده . پهنای باند تاندربولت 2 حدود 20 گیگابیت در ثانیه است . این نسخه برای اولین بار در 19 آگوست 2013 و در مادربورد ایسوس 87 رونمایی شد . تاندربولت 2 از استاندارد PCI Express 2.0 x4 و همچنین Displayport 1.2 x4 استفاده می کنه .

تاندربولت 1 و 2 شبیه به هم هستن و تاندربولت 2 می تونه نسخه 1 رو پشتیبانی کنه . به خاطر شباهت ظاهری پورت و کانکتور در تاندربولت 1 و 2 ، شما هر دستگاهی که نسخه 1 یا 2 هستن رو می تونید به همدیگه وصل کنید اما در نسخه تاندربولت 3 قضیه یکم فرق کرده !

■ تاندربولت 3 :

ظاهرش شبیه به USB Type-C شده که قبلا مفصل در موردش صحبت کردم پیشنهاد میکنم حتما بخونید چون استانداردیه که حالا حالا ها روی بورسه : یو اس بی تایپ سی یا USB Type-C چیست ؟

پس دیگه تاندربولت 3 نمی تونه از تاندربولت 1 و 2 پشتیبانی کنه چون اصلا از نظر سخت افزاری شبیه به هم نیستن ( کانکتور و پورتشون با هم فرق دارن ) . تاندربولت 3 جوری طراحی شده که فرقی نمیکنه از کدوم طرف به پورت جا بزنیش . دقیقا مثل خود USB Type-C و همینطور کابل لایتنینگ اپل که قبلا اینم توضیح دادم . حتما بخونید : کابل لایتنینگ Lightning آیفون اپل چیست ؟ ( مثل USB های فعلی نیست که جهت مهم باشه )

تاندربولت 3 از استاندارد PCI Express 3.0 x4 و همچنین Displayport 1.2 x8 و USB 3.1 نسخه دو و اترنت 10 گیگابیت استفاده می کنه .

با تاندربولت 3 می تونید 2 تا مانیتور با رزولوشن 4K و رفرش ریت 60 کیلوهرتز و یا یه مانیتور 4K با 120 هرتز و یا یه مانیتور 5K با 60 هرتز به پورت تاندربولت وصل کنید . حالا تو یه پست جداگونه بیشتر در مورد تاندربولت 3 صحبت می کنم .

لازم به ذکره توی تاندربولت 3 توان شارژدهی 100 وات شده که برای شارژ خیلی از دستگاه ها زیاد هم هست . پس با استاندارد Thunderbolt تقریبا همه چیز رو یکجا داریم : انتقال تصویر ، انتقال دیتا و انتقال برق ! واقعا اینتل چی میگه ؟ !

در انتها بگم که می تونید تاندربولت رو به سیستم خودتون اضافه کنید . یه سری کارت های تاندربولت  اینترنال تو بازار هست مثل کارت گرافیک یا کارت شبکه روی اسلات PCI Express مادربورد نصب میشه و از اون به بعد دیگه پورت Thunderbolt خواهید داشت

کارت تاندربولت اینترنال

کارت تاندربولت اینترنال

خب دوستان فکر می کنم تا همینجا کافی باشه که با عملکرد و انواع استاندارد تاندربولت Thunderbolt آشنا بشید .

 

این مطلب رو برای دوستان تون هم بفرستین

با کلیک روی دکمه +1 به این مطلب امتیاز بدین .
راهنمای خرید اینترنتی - ابراهیم درویش
دسته بندی
موضوعات مرتبط
محمد امین زاده

محمدرضا امين زاده هستم ، مهندس الكترونيك و سردبير مجله علم فردا . علاقه زیادی به سخت افزار و طراحی مدارهای الکترونیکی دارم ، اگه فرصتی بمونه در زمینه ادیت فیلم و تصویر و طراحی رابط کاربری وب و اندروید مطالعه و تمرین می کنم .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

حمایت از علم فردا

نوشتن مطالب آموزشی به زبان ساده و قابل فهم برای همه ، کار بسیار سختیه . از طرفی ، نگهداری یک وب سایت آموزشی خرج داره ! اگر براتون امکان داره لطفا با پرداخت مبلغ کمی در هزینه های سایت سهیم باشید تا ما هم بتونیم با خیال راحت براتون بنویسیم و به سوال ها تون پاسخ بدیم . حمایت مالی از علم فردا

آداب نظر دادن در علم فردا

■ دوستان علم فردا به هیچکسی توهین نمیکنن !
■ اگر سوالی دارید در یک مطلب کاملا مرتبط بپرسید ! برای پیدا کردن مطلب مرتبط حتما از فرم جستجو استفاده کنید .
■ اگر مطلب مرتبطی پیدا نکردین ، می تونید سوال تون رو ایمیل کنید . اگر زمان داشته باشیم حتما پاسخ میدیم .
■ اول سوال ها و دیدگاه های کاربرای دیگه رو بخونید ، اگر پاسخ سوال تون رو پیدا نکردین بپرسید . سوال های تکراری پاسخ داده نمیشن !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی *

43 دیدگاه

  • این همه توضیح دادید که زیاد هم هیچ کدومشون کامل نبود مثل تاندربولت ۱ و ۲ که دیگه اصلا نیستن و نیازی هم به توضیح در موردشون نبود این همه توضیح دادید حداقل این رو توضیح میدادید الان لپتاپ هایی مثل msi و لپتاپ های گیمینگ دیگه که از تاندربولت ۳ پشتیبانی میکنن چجوری میشه از اتصال کارت گرافیک خارجی استفاده کرد و آیا نیاز به سخت افزار داره که گرافیک داخلش قرار بگیره و بعد وصل بشه و اینکه کلا چجوری نحوه کارکرد و اتصال .
    چون مهمترین ویژگی تاندربولت همین اتصال کارت گرافیک خارجی به لپتاپ هست چون خودتونم اشاره کردید که بقیه کارا مثل دیتا و تصویر و برق و … رو usb typeC هم انجام میده

  • اقا یه سوال تفاوت تاندربولت و مینی دیسپلی پورت ؟؟

  • سپهر آریایی 03 آبان 1395

    ببخشید تفاوت USB 3.1 Type C با Thunderbolt چیه ؟ کارایی شون چه فرقی باهم دارن ؟ چون مادربردی مثل Rampage v edition 10 Asus که جدیدتر از Asus X99 Deluxe II هست سوکت Thunderbolt نداره ولی دوتا USB 3.1 Type C داره .
    ممنون میشم .

  • محمدرضا 23 مهر 1395

    سلام ، یه زمانی یه تبلیغی شد برای یه کابل که به وسیله اون میشد ، کارت گرافیک اکسترنال ، یا کارت گرافیک قوی کامپیوتر رو برای لپ تاپ استفاده کرد ، آیا این کابل همین کابل تاندر بولت هست ؟

  • آقا مچکر از مطلب
    و یک سوال
    الان usb3 , type c و تاندربولت 3 یکی شدن ؟!؟!
    ینی همدیگرو ساپورت میکنن و یکی هستن ؟!؟!
    امیدوارم منظورو رسونده باشم !!:-D

  • سلام باتشکر از سایت خوبتون
    سوالی که داشتم آیا مبدلی هست که تاندربولت 2 رو ب usb-type c تبدیل کنه ؟

  • عالی و مفید

  • سلام
    تشکر بابت مطلب خوبتون
    ولی یه سول دارم
    آیا این تاندربولت برای اتصال همه دستگاه ها مثل موبایل و … رو داره؟

  • ممنون از مطلب مفیدتون
    یه سوال دارم. آیا کابلی هست که thunderbolt رو به usb3 تبدیل کنه؟ یه جا خونده بودم. یادم نیست تاندربولت بود یا لایتنینگ.
    سوالم رو واضح تر میپرسم. من یه کولپد گرفتم برای مک بوکم. هاب هم داره و چهارتا یو اس بی ۳ خروجی داره. اما خود مک بوک یو اس بی۲ داره فقط. میخوام ببینم آیا راهی هست که لایتنینگ یا تاندربولت رو به یو اس بی۳ تبدیل کنم و بعد این کولپد یا همون هاب رو بهش وصل کنم و در نتیجه چهارتا پورت یو اس بی۳ داشته باشم؟

  • سلام

    ممنون بابت اطلاعات کامل و مفیدی که ارایه می کنید.

  • سلام با عرض تبریک سال نو خدمت تمامى دوستان، از مطالب با ارزش و سایت شما کمال تشکر رو دارم . امیدوارم در سال جدید مطالب سایت پربارتر و مشارکت دوستان بیشتر بشه

  • واقعا سپاسگذارم
    سایت شما به مانند سایت های علمی و بسیار معروف خارجی مطالب رو روان و کامل توضیح میده .
    از نویسنده این مقاله هم بسیار ممنوم که اطلاعات جامع و خوبی رو در اختیار گذاشتن

  • محمودبارگاهی 26 دی 1394

    واقعا سایت جالبی دارید . مطالب کوتاه مفید و درعین حال کامل . خدا بهتون اجر بده .
    منم مهندس الکترونیک هستم . همیشه معرف سایتتون هستم .

  • ساسان 15 دی 1394

    از مطب مفید و پربارتون بینهایت سپاسگزارم.
    از اینکه هستین و علوم را بی هیچ بهانه ای تکثیر می کنید خوشحالم 🙂
    موفق باشید.

  • جالب بود. خوشمان امد

  • جالب بود ممنونم فقط معلوم نیس که تا کی به بازار میاد و فقط توی لپ تاب ها و پی سی های جدید که این پورت رو دارن میشه استفاده کرد؟

  • سلام. ای ول به سایت خوبتون فقط من فرق اساسی USB رو با این فناوری جدید نفهمیدم.

    • سلام
      فرقشون رو باید تو یه پست جداگونه بگم اما در حد تیتر بگم که فرقشون توی معماری و کابل و نحوه ی انتقال اطلاعت هست . خیلی فرق دارن باهم یعنی دو تا استاندارد متفاوت هستن . توی تاندربولت چندتا استاندارد استفاده شده که همه منظورش کرده . یکی از اون استانداردهای مورد استفاده در تاندربولت همین استاندارد USB هست . یعنی استاندارد USB بخشی از فناوری تاندربولت هست

  • اطلاعاتت مفید و به روز و کارآمده جوریکه اصن نمیشه با کلمات توصیفش کرد

    ولی وجدانن من فقط با طرز نوشتنت کیف میکنم

    جوری توضیح میدی که حتی یه فرد 70 ساله هم میتونه بحثو بفهمه

    لایک داری یه هوااااااااااااااار

  • به طور خیلی زیادیییییی از خوندن این پست لذت بردم
    وافعا خدا قوت

  • مهدی باقری 23 مرداد 1394

    Thunderbolt یک رابط سخت افزاری برای اتصال دستگاه های جانبی به کامپیوتر یا لپ تاپ میزبان هست اما Mozila Thunderbird
    نرم افزاری برای مرور آفلاین ایمیل ها
    این دو واژه از نظر لغوی شبیه هم هستند.

    با تشکر از آقای امین زاده

  • با سلام و خسته نباشید. شاید بنظرتون سوالم بی ربط بنظر بیاد ولی تمنا میکنم لطفا جواب بدید. من تصمیم دارم تا چند وقت دیگه یه لپ تاب یا کامپیوتر بگیرم.از آنجایی که تازه 15 سالمه و تا دانشگاه رفتنم زیاد مونده تا اون موقع لپ تابم قدیمی میشه و باید دوباره عوضش کنیم.بنا براین تصمیمم رفت برای خرید imac که برام قشنگ کار کنه تا 10 سال. بنظرتون خوبه? بنظرتون به کار من میخوره? کار باهاش سخته? تو ایران بدرد میخوره? یا همون لب تاپ بگیرم بهتره? لپ تاب های لنوو خوبه? ولی به نظر خودم I mac باسه ی آدم حالا حالا ها میمونه ولی میخوام نظر شما هم بدونم. باتشکر

  • یعنی این فناوری جایگزین یو اس بی هست و از همون پورت استفاده میکنه یا نوشته ها در حد معرفی و تبلیغ دستگاهی تو آینده هست؟

  • تورو خدا بیشتر مطلب دانستنی و کاربردی روزمره بگذارید باور کنید سعی میکنم وبلاگتون رو معرفی کنم و کردم
    با تمام وجود حمایتت میکنیم

  • عبداله زاده 21 مرداد 1394

    با سلام و آرزوی سلامتی
    ممنون بابت تشریح زیبای مطالب .

  • محمد از جهرم 21 مرداد 1394

    سلام آقای امین زاده
    سایتتون بسیار بسیار عالی و طریقه نگارش مطالبتون بسیار بسیار قابل فهم و زیبا

خبرنامه علم فردا
علم فردا در شبکه های اجتماعی علم فردا در جی پلاس کانال تلگرام علم فردا علم فردا در اینستاگرام
هر گونه کپی برداری از مطالب علم فردا ممنوعه ! در ضمن ، وب سایت علم فردا بر روی سرور های قدرتمند پارس پک میزبانی میشه .